Sau nhiều tháng xuất hiện hàng loạt đồn đoán về việc Canada sẽ mở lại chương trình chuyển đổi từ diện tạm trú sang thường trú nhân giống giai đoạn hậu COVID-19, Chính phủ Canada cuối cùng đã công bố thêm thông tin chính thức về chương trình được cộng đồng gọi là “TR to PR Canada 2026”. Tuy nhiên, thay vì triển khai một chương trình tiếp nhận hồ sơ mới quy mô lớn như năm 2021, Bộ Di trú Canada (IRCC) hiện đang áp dụng một hướng đi hoàn toàn khác: ưu tiên xử lý nhanh các hồ sơ thường trú nhân đã nộp của lao động nước ngoài đang sinh sống và làm việc tại các cộng đồng nhỏ hoặc khu vực ngoài đô thị lớn.

Chương trình này hiện được gọi chính thức là “In-Canada Workers Initiative” và đang trở thành một phần quan trọng trong chiến lược tái cấu trúc hệ thống nhập cư Canada giai đoạn 2026–2027. Động thái mới cho thấy Canada không còn tập trung vào việc mở rộng số lượng cư dân tạm trú như trước, mà đang chuyển sang mô hình chọn lọc lao động theo nhu cầu thực tế của từng địa phương, ưu tiên những người đã làm việc ổn định, đóng thuế và có khả năng gắn bó lâu dài với cộng đồng.

Đây là thay đổi có ảnh hưởng rất lớn đến người đang giữ giấy phép lao động tại Canada, đặc biệt là nhóm lao động quốc tế đang tìm đường lên thường trú nhân thông qua các chương trình tỉnh bang, khu vực Atlantic hoặc các chương trình thí điểm vùng nông thôn. Trong bối cảnh chính sách di trú liên tục thay đổi, việc hiểu đúng định hướng mới của IRCC sẽ quyết định khả năng xây dựng lộ trình định cư bền vững trong những năm tới.

In-Canada Workers Initiative là gì

Theo thông báo chính thức được Chính phủ Canada công bố ngày 04/05/2026, In-Canada Workers Initiative là chương trình chuyển đổi tối đa 33.000 lao động tạm trú sang thường trú nhân trong giai đoạn 2026–2027. Đây là một phần trong kế hoạch dài hạn nhằm giảm tỷ lệ cư dân tạm trú xuống dưới 5% dân số Canada trước cuối năm 2027, đồng thời vẫn duy trì nguồn lao động cần thiết cho các khu vực đang thiếu hụt nhân lực nghiêm trọng.

Điều quan trọng cần hiểu rõ là chương trình hiện tại không phải một diện tiếp nhận hồ sơ mới như nhiều người kỳ vọng. IRCC xác nhận họ đang ưu tiên xử lý nhanh các hồ sơ thường trú nhân đã được nộp thông qua các chương trình hiện có, thay vì mở thêm một “cửa intake” đại trà như chương trình TR to PR năm 2021.

Trong giai đoạn sau đại dịch COVID-19, Canada từng triển khai chương trình chuyển đổi quy mô lớn dành cho:

• lao động thiết yếu;
• nhân viên y tế;
• sinh viên quốc tế tốt nghiệp tại Canada;
• người đang có tình trạng tạm trú hợp pháp.

Khi đó, hàng chục nghìn hồ sơ được tiếp nhận chỉ trong thời gian rất ngắn nhằm bù đắp thiếu hụt lao động và hỗ trợ mục tiêu phục hồi kinh tế. Tuy nhiên, bối cảnh năm 2026 đã thay đổi đáng kể. Canada hiện phải đối mặt với áp lực về nhà ở, hạ tầng đô thị, chi phí sinh hoạt và tốc độ tăng dân số quá nhanh tại các thành phố lớn như Toronto hay Vancouver.

Chính vì vậy, In-Canada Workers Initiative không còn đi theo hướng “mở rộng số lượng” mà chuyển sang chiến lược “giữ đúng người cần giữ”. Những lao động đã hòa nhập với thị trường lao động Canada, đặc biệt tại các cộng đồng nhỏ ngoài đô thị lớn, hiện được xem là nhóm ưu tiên cao hơn trong hệ thống định cư.

Những chương trình ưu tiên

Thông tin từ IRCC cho thấy việc xử lý nhanh hồ sơ hiện tập trung vào các chương trình định cư vốn đã có sự liên kết chặt chẽ với nhu cầu lao động địa phương và khả năng giữ chân người nhập cư lâu dài.

Trong đó, Provincial Nominee Program (Chương trình đề cử tỉnh bang) tiếp tục đóng vai trò trung tâm. Đây là nhóm chương trình cho phép từng tỉnh bang lựa chọn người lao động phù hợp với nhu cầu kinh tế địa phương. Các hồ sơ có đề cử tỉnh bang thường được đánh giá cao hơn vì ứng viên đã có việc làm, kinh nghiệm tại địa phương hoặc cam kết sinh sống lâu dài tại tỉnh bang đó.

Bên cạnh đó, Atlantic Immigration Program cũng là một trong những lộ trình đang được ưu tiên mạnh. Chương trình này áp dụng cho bốn tỉnh Atlantic gồm Nova Scotia, New Brunswick, Newfoundland and Labrador và Prince Edward Island. Đây là khu vực có dân số già hóa nhanh và thiếu hụt lao động kéo dài trong nhiều năm.

Ngoài Atlantic, Canada còn tập trung vào các chương trình cộng đồng nhỏ như:

• Rural Community Immigration Pilot;
• Francophone Community Immigration Pilot;
• các chương trình chăm sóc cộng đồng;
• chương trình nông nghiệp và chế biến thực phẩm.

Điểm chung của các chương trình này là đều hướng tới việc giải quyết tình trạng thiếu hụt lao động thực tế tại những khu vực ít dân cư, nơi người lao động Canada không đủ đáp ứng nhu cầu tuyển dụng.

Đây cũng là lý do vì sao Bộ trưởng Di trú Canada từng xác nhận rằng initiative mới sẽ không ưu tiên các trung tâm đô thị lớn thuộc nhóm Census Metropolitan Areas. Điều đó đồng nghĩa những lao động đang làm việc tại các cộng đồng nhỏ sẽ có nhiều lợi thế hơn trong giai đoạn hiện nay.

Vì sao Canada chuyển trọng tâm

Một trong những thay đổi lớn nhất của hệ thống nhập cư Canada giai đoạn hậu COVID-19 là việc chuyển trọng tâm từ nhập cư tập trung đô thị sang nhập cư theo vùng.

Trong nhiều năm, phần lớn người nhập cư quốc tế đều tập trung tại:

• Toronto;
• Vancouver;
• Montreal;
• Calgary.

Điều này giúp các thành phố lớn tăng trưởng kinh tế nhanh nhưng đồng thời cũng tạo áp lực rất lớn lên:

• thị trường nhà ở;
• giao thông;
• y tế;
• giáo dục;
• hạ tầng xã hội.

Trong khi đó, rất nhiều khu vực nhỏ hơn tại Canada lại đối mặt với tình trạng:

• thiếu lao động kéo dài;
• dân số già hóa;
• thiếu người đóng thuế;
• doanh nghiệp khó tuyển dụng.

Vì vậy, Canada đang tái cấu trúc toàn bộ chiến lược nhập cư theo hướng phân bổ dân cư hợp lý hơn. Người nhập cư hiện không chỉ được xem là nguồn lao động, mà còn là yếu tố giúp duy trì sự phát triển lâu dài của các cộng đồng địa phương.

Yêu cầu “đã sống tại cộng đồng nhỏ ít nhất 2 năm” trong In-Canada Workers Initiative phản ánh rất rõ định hướng này. Canada muốn giữ lại những người đã thực sự hòa nhập với cộng đồng, thay vì chỉ tập trung vào điểm số hoặc bằng cấp.

Điều này cũng lý giải vì sao nhiều chương trình nhập cư mới hiện đều gắn chặt với:

• khu vực địa lý cụ thể;
• nhà tuyển dụng địa phương;
• ngành nghề thiếu hụt thực tế.

Lao động nước ngoài có nhiều lợi thế định cư

Nếu trước đây nhiều người tập trung hoàn toàn vào điểm CRS của Express Entry, thì hiện nay lợi thế định cư không còn nằm duy nhất ở điểm số.

Trong bối cảnh mới, những yếu tố được đánh giá cao hơn gồm:

• kinh nghiệm làm việc thực tế tại Canada;
• khả năng gắn bó với địa phương;
• ngành nghề thiếu hụt lao động;
• hồ sơ việc làm ổn định;
• hỗ trợ từ doanh nghiệp tuyển dụng;
• khả năng đáp ứng nhu cầu khu vực.

Đặc biệt, nhóm lao động trong các lĩnh vực sau đang có lợi thế lớn:

• chăm sóc sức khỏe;
• hỗ trợ cộng đồng;
• xây dựng và tay nghề;
• nông nghiệp;
• chế biến thực phẩm;
• vận tải;
• giáo dục mầm non.

Ngoài ra, những người đã có hồ sơ thường trú nhân đang xử lý thông qua các chương trình tỉnh bang hoặc chương trình vùng cũng đang ở vị trí thuận lợi hơn rất nhiều so với người chưa bắt đầu hồ sơ.

Đây là lý do ngày càng nhiều chuyên gia di trú khuyến nghị temporary workers nên chủ động xây dựng lộ trình thường trú nhân càng sớm càng tốt, thay vì chờ đợi một chương trình “mở cửa diện rộng” chưa có xác nhận chính thức.

Ảnh hưởng đến người đang có Work Permit

Đối với người đang giữ giấy phép lao động tại Canada, thay đổi lần này mang ý nghĩa rất lớn. Nó cho thấy Canada vẫn cần lao động nước ngoài, nhưng sẽ lựa chọn theo hướng có kiểm soát hơn.

Thay vì tiếp nhận thêm lượng lớn cư dân tạm trú mới, Canada hiện muốn:

• giữ lại nhóm lao động đã ổn định;
• giảm áp lực dân số ngắn hạn;
• ưu tiên người có khả năng hòa nhập lâu dài;
• hỗ trợ các cộng đồng thiếu lao động.

Điều này đồng nghĩa với việc:

một người có công việc ổn định tại regional communities, dù điểm Express Entry không quá cao, vẫn có thể sở hữu lợi thế thực tế hơn so với người chỉ tập trung vào CRS nhưng chưa có kết nối địa phương.

Đối với người đang ở Việt Nam và muốn xây dựng lộ trình định cư Canada, đây cũng là tín hiệu cho thấy chiến lược phù hợp trong giai đoạn tới sẽ thiên về:

• định cư theo tỉnh bang;
• chương trình employer-driven;
• việc làm thật;
• khu vực thiếu hụt nhân lực;
• lộ trình lâu dài và thực tế.

Vai trò của giấy phép lao động mở

Một trong những vấn đề khiến nhiều lao động quốc tế lo lắng nhất là nguy cơ hết hạn giấy phép lao động trong lúc hồ sơ thường trú nhân chưa hoàn tất xử lý.

Trong nhiều trường hợp, ứng viên có thể đủ điều kiện xin Bridging Open Work Permit — tức giấy phép lao động mở chuyển tiếp. Đây là loại giấy phép cho phép người lao động tiếp tục làm việc hợp pháp tại Canada trong thời gian chờ kết quả thường trú nhân.

Giấy phép này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh:

• thời gian xử lý hồ sơ có thể kéo dài;
• nhiều chương trình đang thay đổi;
• nhu cầu duy trì tình trạng cư trú hợp pháp ngày càng được kiểm soát chặt.

Đối với lao động quốc tế, việc duy trì tình trạng hợp pháp liên tục gần như là điều kiện nền tảng để không ảnh hưởng đến lộ trình định cư lâu dài.

Kết luận

In-Canada Workers Initiative cho thấy rất rõ định hướng mới của Canada trong giai đoạn 2026–2027: ưu tiên giữ chân lao động đã hòa nhập với thị trường lao động và cộng đồng địa phương, đặc biệt tại các khu vực ngoài đô thị lớn.

Dù Canada chưa mở lại chương trình TR to PR diện rộng như năm 2021, cơ hội thường trú nhân vẫn đang hiện hữu rất rõ với những người:

• có việc làm ổn định;
• thuộc ngành nghề thiếu hụt;
• làm việc tại regional communities;
• có hồ sơ định cư đang xử lý;
• chủ động xây dựng lộ trình sớm.

Trong giai đoạn chính sách di trú ngày càng chọn lọc, điều quan trọng không còn là chờ đợi một chương trình “dễ”, mà là hiểu đúng xu hướng của IRCC và xây dựng chiến lược phù hợp với hồ sơ thực tế của bản thân.

Liên hệ CENIMMI để được đánh giá lộ trình Work Permit đến thường trú nhân Canada phù hợp với ngành nghề, kinh nghiệm và mục tiêu định cư của bạn trong năm 2026.

Câu hỏi thường gặp

1. In-Canada Workers Initiative có phải chương trình TR to PR mới không?

   Không hoàn toàn. Đây là chương trình ưu tiên xử lý nhanh hồ sơ thường trú nhân đã nộp của lao động tạm trú tại Canada, thay vì mở intake mới như chương trình TR to PR năm 2021.

2. Người làm việc tại Toronto hoặc Vancouver có được ưu tiên không?

   Hiện tại, Canada đang ưu tiên nhiều hơn cho lao động sinh sống tại smaller communities hoặc regional communities nhằm hỗ trợ phát triển kinh tế địa phương và giảm áp lực lên các đô thị lớn.

3. Chương trình tỉnh bang còn phù hợp để định cư Canada năm 2026 không?

   Có. Provincial Nominee Program vẫn là một trong những lộ trình thực tế và ổn định nhất cho người lao động quốc tế muốn định cư Canada, đặc biệt với hồ sơ có việc làm thật và kinh nghiệm làm việc tại địa phương.