Ngày 5/6/2026, Bộ Di trú, Tị nạn và Quốc tịch Canada (IRCC) công bố một thay đổi đáng chú ý đối với nhóm lao động nước ngoài đang sinh sống tại Quebec. Theo đó, vợ/chồng hoặc bạn đời sống chung hợp pháp của một số lao động nước ngoài tạm thời sẽ được phép nộp hồ sơ xin giấy phép lao động mở, qua đó có thể làm việc hợp pháp cho hầu hết các doanh nghiệp tại Canada mà không cần một nhà tuyển dụng bảo lãnh riêng.

Đây không đơn thuần là một thay đổi về thủ tục hành chính. Trong bối cảnh Quebec đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt lao động kéo dài ở nhiều lĩnh vực trọng yếu, chính sách mới được xem là giải pháp giúp tăng nguồn nhân lực sẵn có, đồng thời hỗ trợ các gia đình nhập cư ổn định cuộc sống và nâng cao cơ hội trở thành thường trú nhân trong tương lai. Đối với hàng nghìn lao động quốc tế đang làm việc tại Quebec, đây có thể là một trong những thay đổi có tác động lớn nhất đến kế hoạch nghề nghiệp và định cư trong năm 2026.

Mở rộng quyền làm việc cho người thân của lao động nước ngoài

Trong nhiều năm qua, Quebec luôn nằm trong nhóm các tỉnh bang có nhu cầu tuyển dụng lao động cao nhất Canada. Sự già hóa dân số, tỷ lệ sinh thấp và làn sóng nghỉ hưu của lực lượng lao động lớn tuổi đang tạo ra khoảng trống nhân sự đáng kể trên thị trường lao động. Nhiều doanh nghiệp trong các lĩnh vực y tế, xây dựng, sản xuất, vận tải, dịch vụ và công nghệ liên tục phản ánh tình trạng thiếu nhân lực, đặc biệt tại các khu vực ngoài trung tâm đô thị.

Để giải quyết vấn đề này, Quebec đã triển khai nhiều chương trình thu hút lao động quốc tế trong những năm gần đây. Tuy nhiên, việc thu hút người lao động chỉ là một phần của bài toán. Thách thức lớn hơn là giữ chân họ ở lại lâu dài. Trên thực tế, rất nhiều lao động nước ngoài lựa chọn chuyển sang các tỉnh bang khác hoặc trở về nước sau một thời gian làm việc vì gia đình gặp khó khăn trong quá trình hòa nhập, đặc biệt khi người phối ngẫu không có cơ hội làm việc hợp pháp.

Chính sách mới được công bố ngày 5/6/2026 được xem là một bước đi nhằm giải quyết trực tiếp vấn đề đó. Theo IRCC, vợ/chồng hoặc bạn đời sống chung hợp pháp của những lao động nước ngoài đủ điều kiện tại Quebec sẽ có cơ hội xin giấy phép lao động mở. Điều này đồng nghĩa với việc người phối ngẫu có thể chủ động tìm kiếm việc làm, thay đổi công việc hoặc phát triển sự nghiệp riêng mà không bị ràng buộc với một doanh nghiệp cụ thể.

Đối với các gia đình nhập cư, đây là thay đổi mang tính thực tiễn rất lớn. Khi chỉ có một người được phép làm việc, thu nhập gia đình thường bị hạn chế trong khi chi phí sinh hoạt tại Canada liên tục gia tăng. Ngược lại, khi cả hai vợ chồng đều có khả năng tham gia thị trường lao động, gia đình sẽ có điều kiện tài chính tốt hơn để ổn định cuộc sống, tích lũy kinh nghiệm làm việc tại Canada và xây dựng kế hoạch định cư dài hạn.

Từ góc độ kinh tế, Quebec cũng hưởng lợi đáng kể từ chính sách này. Thay vì phải mở rộng thêm các chương trình tuyển dụng quốc tế tốn kém thời gian và nguồn lực, tỉnh bang có thể tận dụng ngay lực lượng lao động đang hiện diện trong nước. Nhiều người phối ngẫu của lao động nước ngoài vốn đã có trình độ học vấn, kinh nghiệm chuyên môn hoặc kỹ năng nghề nghiệp phù hợp với nhu cầu tuyển dụng của địa phương. Việc cho phép họ tham gia thị trường lao động giúp tăng nguồn cung nhân lực một cách nhanh chóng và hiệu quả.

Điều kiện để được cấp giấy phép lao động mở

Mặc dù được đánh giá là chính sách cởi mở hơn so với trước đây, việc cấp giấy phép lao động mở không áp dụng cho toàn bộ vợ/chồng của lao động nước ngoài tại Quebec. IRCC đã đưa ra một số điều kiện cụ thể nhằm xác định đúng nhóm đối tượng được hưởng lợi từ chương trình.

Trước hết, người lao động chính phải thuộc diện đủ điều kiện theo chính sách công đặc biệt mà chính phủ Canada đang áp dụng tại Quebec. Đây là nhóm lao động nước ngoài tạm thời đang tham gia Chương trình Tuyển chọn Lao động Tay nghề của Quebec và đã thực hiện các bước cần thiết trong quá trình xin thường trú nhân.

Một yêu cầu quan trọng khác là người phối ngẫu phải được ghi nhận trong hồ sơ tuyển chọn thường trú của đương đơn chính. Quy định này nhằm đảm bảo rằng hai người thực sự có kế hoạch cùng sinh sống và định cư tại Quebec trong tương lai.

Bên cạnh đó, người nộp đơn phải có tình trạng cư trú hợp pháp tại Canada tại thời điểm nộp hồ sơ. Tuy nhiên, chính phủ Canada cũng áp dụng cơ chế linh hoạt đối với những trường hợp vừa mất tình trạng cư trú. Nếu giấy phép hoặc tình trạng cư trú hết hạn trong vòng 90 ngày trước ngày nộp đơn, đương đơn vẫn có thể đủ điều kiện được xem xét theo chính sách hiện hành.

Điểm đáng chú ý là đây là biện pháp tạm thời và dự kiến chỉ áp dụng đến hết ngày 31/12/2026. Điều này có nghĩa những người đủ điều kiện nên chủ động đánh giá hồ sơ và chuẩn bị giấy tờ từ sớm thay vì chờ đến những tháng cuối năm. Trong thực tế, thời gian xử lý hồ sơ nhập cư và lao động tại Canada có thể thay đổi tùy từng giai đoạn, vì vậy việc nộp hồ sơ sớm sẽ giúp giảm thiểu rủi ro phát sinh.

Đối với nhiều gia đình, chính sách này không chỉ đơn thuần là cơ hội tìm việc làm. Nó còn là bước đệm quan trọng giúp người phối ngẫu tích lũy kinh nghiệm lao động tại Canada, cải thiện trình độ ngôn ngữ và xây dựng hồ sơ nghề nghiệp mạnh hơn cho các kế hoạch định cư trong tương lai.

Chính sách mới tác động như thế nào

Một trong những điểm đáng chú ý nhất của chính sách mới nằm ở tác động lâu dài đối với hành trình định cư của người lao động nước ngoài tại Quebec.

Trong những năm gần đây, Canada liên tục điều chỉnh hệ thống nhập cư theo hướng ưu tiên những người đã có kinh nghiệm học tập hoặc làm việc trong nước. Thay vì chỉ tập trung tuyển chọn ứng viên từ nước ngoài, chính phủ ngày càng chú trọng đến việc chuyển đổi người đang sinh sống và làm việc tại Canada thành thường trú nhân.

Trong bối cảnh đó, việc người phối ngẫu được cấp giấy phép lao động mở mang lại nhiều lợi ích vượt xa giá trị của một tấm giấy phép làm việc thông thường.

Trước hết, kinh nghiệm làm việc tại Canada luôn là yếu tố được đánh giá cao trong nhiều chương trình định cư kinh tế của cả liên bang và tỉnh bang. Khi người phối ngẫu tham gia thị trường lao động, gia đình sẽ có thêm cơ hội tích lũy kinh nghiệm Canada, mở rộng mạng lưới nghề nghiệp và nâng cao khả năng thích nghi với môi trường làm việc địa phương.

Thứ hai, thu nhập gia đình được cải thiện đáng kể. Đây là yếu tố rất quan trọng đối với những gia đình đang chuẩn bị cho lộ trình thường trú nhân. Chi phí sinh hoạt, nhà ở, học tập và chăm sóc trẻ em tại Canada ngày càng cao, đặc biệt ở các đô thị lớn. Việc có thêm một nguồn thu nhập ổn định giúp gia đình giảm áp lực tài chính và có điều kiện đầu tư cho tương lai lâu dài.

Thứ ba, người phối ngẫu có thêm cơ hội cải thiện khả năng sử dụng tiếng Pháp hoặc tiếng Anh thông qua môi trường làm việc thực tế. Đối với Quebec, khả năng sử dụng tiếng Pháp vẫn là một trong những yếu tố quan trọng nhất trong quá trình hội nhập xã hội và phát triển nghề nghiệp.

Quan trọng hơn, chính sách này phản ánh định hướng lâu dài của Canada trong việc giữ chân nguồn nhân lực quốc tế. Chính phủ liên bang đã nhiều lần khẳng định rằng những người đang học tập và làm việc tại Canada sẽ tiếp tục là nhóm được ưu tiên trong các chương trình nhập cư kinh tế. Việc hỗ trợ cả gia đình tham gia thị trường lao động giúp nâng cao khả năng họ lựa chọn gắn bó lâu dài với Canada thay vì tìm kiếm cơ hội ở quốc gia khác.

Người lao động cần chuẩn bị gì trước khi nộp hồ sơ

Mặc dù chính sách mới mang lại nhiều cơ hội, người lao động và gia đình không nên xem đây là một thủ tục đơn giản có thể thực hiện vào phút cuối. Việc chuẩn bị hồ sơ đầy đủ và chính xác vẫn đóng vai trò quyết định đến khả năng được chấp thuận.

Người nộp đơn cần rà soát toàn bộ giấy tờ liên quan đến tình trạng cư trú, giấy phép lao động của đương đơn chính, bằng chứng về mối quan hệ hôn nhân hoặc sống chung hợp pháp, cũng như các tài liệu chứng minh việc tham gia chương trình tuyển chọn lao động tay nghề của Quebec. Những thông tin này cần thống nhất và phù hợp với dữ liệu đã khai báo trong các hồ sơ trước đó.

Ngoài yếu tố hồ sơ, người lao động cũng nên chủ động tìm hiểu thị trường việc làm tại Quebec. Các lĩnh vực như y tế, xây dựng, công nghệ, dịch vụ khách sạn, sản xuất và vận tải vẫn đang có nhu cầu tuyển dụng lớn. Việc chuẩn bị trước về ngôn ngữ, kỹ năng nghề nghiệp và kế hoạch tìm việc sẽ giúp người phối ngẫu tận dụng tốt hơn cơ hội mà chính sách mới mang lại.

Trong bối cảnh Canada đang tiếp tục điều chỉnh các chương trình nhập cư để cân bằng giữa nhu cầu lao động và mục tiêu quản lý dân số, những chính sách như giấy phép lao động mở cho người phối ngẫu có thể trở thành nền tảng quan trọng giúp các gia đình xây dựng lộ trình định cư bền vững hơn.

Câu hỏi thường gặp

1. Chính sách giấy phép lao động mở cho người phối ngẫu tại Quebec áp dụng đến khi nào?

   Theo thông báo hiện tại của IRCC, đây là biện pháp tạm thời và dự kiến kéo dài đến hết ngày 31/12/2026.

2. Người được cấp giấy phép lao động mở có thể làm việc ở đâu?

   Người sở hữu giấy phép lao động mở có thể làm việc cho hầu hết các doanh nghiệp hợp pháp tại Canada mà không bị ràng buộc với một nhà tuyển dụng cụ thể.

3. Nếu tình trạng cư trú vừa hết hạn có còn cơ hội nộp hồ sơ không?

   Có. Những trường hợp hết hạn tình trạng cư trú trong vòng 90 ngày trước thời điểm nộp hồ sơ vẫn có thể được xem xét theo chính sách hiện hành.

4. Chính sách này có áp dụng cho tất cả lao động nước ngoài tại Canada không?

   Không. Đây là chính sách đặc biệt dành cho một số lao động nước ngoài tạm thời đang tham gia chương trình tuyển chọn lao động tay nghề của Quebec.

5. Việc được cấp giấy phép lao động mở có đồng nghĩa với việc được cấp thường trú nhân không?

   Không. Tuy nhiên, giấy phép lao động mở giúp người phối ngẫu tích lũy kinh nghiệm làm việc tại Canada, cải thiện hồ sơ nghề nghiệp và tạo thêm lợi thế cho kế hoạch định cư trong tương lai.