Trước thời điểm công bố kế hoạch nhập cư Canada 2027–2029, Đảng Bảo thủ đưa ra sáu yêu cầu điều chỉnh, tập trung vào giảm số người nhập cư, tăng kiểm soát gian lận và gắn chỉ tiêu với khả năng đáp ứng nhà ở, y tế, giáo dục của từng địa phương.

Các yêu cầu được nêu trong cuộc họp báo ngày 22/10/2026 và phiên chất vấn tại Hạ viện cùng ngày. Tuy nhiên, đây là đề xuất của phe đối lập, chưa phải quy định nhập cư đã có hiệu lực. Người đang chuẩn bị hồ sơ cần phân biệt cuộc tranh luận này với những thay đổi Express Entry mà IRCC đã chính thức công bố.

Vì sao chỉ tiêu nhập cư Canada trở thành tâm điểm tranh luận?

Số liệu dân số được điều chỉnh tăng

Theo Statistics Canada, dân số Canada ngày 1/7/2026 đạt khoảng 41.798.407 người, tăng 189.425 người, tương đương khoảng 0,5%, so với một năm trước. Số liệu được công bố ngày 23/9/2026. www150.statcan.gc.ca

Bài nguồn cho biết đợt điều chỉnh đưa ước tính dân số lên cao hơn khoảng 300.000 người so với số liệu tạm thời trước đó. Trong đó, ước tính số người cư trú không thường trú cao hơn khoảng 240.000 người.

Điểm cần hiểu đúng là điều chỉnh thống kê không đồng nghĩa có 300.000 người mới nhập cảnh mà không bị phát hiện. Việc cập nhật liên quan đến cách ước tính những người đã hiện diện tại Canada, bao gồm dữ liệu xuất nhập cảnh, gia hạn giấy phép và tình trạng cư trú được duy trì trong thời gian chờ quyết định.

Lãnh đạo Đảng Bảo thủ Pierre Poilievre sử dụng chênh lệch này để chất vấn năng lực hoạch định của Chính phủ: làm thế nào xác định chỉ tiêu mới nếu số người đang ở Canada chưa được thống kê đầy đủ?

Hai bên đưa ra cách đánh giá khác nhau

Theo bài nguồn, ông Poilievre dẫn các mức tăng 2.500% về hồ sơ tồn đọng, 135% về giấy phép lao động nước ngoài tạm thời và 260% về dân số tạm trú. Đây là những số liệu được ông sử dụng trong tranh luận; bài nguồn chưa trình bày đầy đủ mốc so sánh và phương pháp tính để xem chúng như các chỉ số độc lập đã được kiểm chứng.

Ông đồng thời nhấn mạnh người nhập cư không phải đối tượng bị quy trách nhiệm, mà vấn đề nằm ở cách vận hành hệ thống.

Phía Chính phủ khẳng định đã đưa nhập cư trở lại mức bền vững và đang phối hợp với các tỉnh bang để đáp ứng nhu cầu lao động. Bộ trưởng Tài chính François-Philippe Champagne cũng chuyển trọng tâm sang lịch sử bỏ phiếu của Đảng Bảo thủ, đề cập chương trình hỗ trợ thực phẩm và nhu yếu phẩm mà ông cho biết phục vụ 12 triệu người.

Cuộc trao đổi còn có tranh luận về nguy cơ người nhập cư bị doanh nghiệp lợi dụng để giảm chi phí lao động. Những phát biểu này phản ánh lập trường chính trị của các bên, không phải kết luận rằng toàn bộ chương trình nhập cư đang gây ra cùng một hệ quả.

Sáu thay đổi Đảng Bảo thủ muốn đưa vào kế hoạch mới

Trong cuộc họp báo ngày 22/10, nghị sĩ Michelle Rempel Garner cùng Brad Redekopp trình bày lập trường trước kế hoạch nhập cư sắp tới. Bà Rempel Garner cũng công bố nội dung này trên trang cá nhân. michellerempelgarner.substack.com

Giảm mạnh số lượng người nhập cư

Đảng Bảo thủ yêu cầu chỉ tiêu phải giảm đáng kể, thay vì tăng. Lập luận của đảng này là cơ hội việc làm cho người đang ở Canada, tiến độ xây nhà và năng lực y tế cần được xem xét trước khi tiếp nhận thêm người.

Theo quan điểm được nêu, nhập cư cần giúp người mới đến ổn định cuộc sống, không trở thành công cụ để doanh nghiệp duy trì mức lương thấp.

Tuy nhiên, Đảng Bảo thủ chưa công bố một chỉ tiêu thường trú thay thế cụ thể. Yêu cầu hiện mang tính định hướng, chưa phải một kế hoạch hoàn chỉnh có phân bổ theo từng chương trình.

Tăng kiểm soát gian lận và tính minh bạch của hệ thống

Nhóm đề xuất thứ hai gồm tăng kiểm tra an ninh, danh tính và xử lý nhanh những người không còn quyền hợp pháp ở lại Canada.

Đảng Bảo thủ cũng yêu cầu chống giả mạo giấy tờ, gian lận giấy phép du học và mua bán thư mời làm việc. Bên cạnh đó là phản đối việc áp dụng mức án nhẹ nhằm tránh hậu quả trục xuất trong những trường hợp liên quan.

Đây là các yêu cầu chính sách của phe đối lập. Việc thực thi cụ thể vẫn phải dựa trên luật, thủ tục xét xử và thẩm quyền của cơ quan có trách nhiệm, không tự động thay đổi sau cuộc họp báo.

Để tỉnh bang và vùng lãnh thổ tham gia sâu hơn

Đảng Bảo thủ muốn chỉ tiêu nhập cư được xây dựng cùng các tỉnh bang và vùng lãnh thổ, dựa trên khả năng đáp ứng của nhà ở, bệnh viện, trường học và dịch vụ xã hội.

Lập luận chính là chính quyền địa phương trực tiếp tổ chức nhiều dịch vụ mà người dân sử dụng, nên phải có vai trò thực chất trong quyết định số lượng tiếp nhận.

Bài nguồn dẫn phát biểu của bà Rempel Garner rằng việc tham vấn năng lực y tế chưa đầy đủ. Đồng thời, ông Poilievre đã nêu quan điểm tăng quyền quyết định cho tỉnh bang trong tuyên bố ngày 20/10 sau cuộc trưng cầu tại Alberta. Những phát biểu này chưa đồng nghĩa quyền lựa chọn và chỉ tiêu đã được chuyển từ liên bang sang tỉnh bang.

Theo dõi người hết hạn giấy phép và việc xuất cảnh

Phe Bảo thủ yêu cầu cơ chế đối chiếu rõ ràng giữa giấy phép hết hạn với thông tin xuất cảnh, cùng số liệu công khai đáng tin cậy.

Theo báo cáo kiểm toán được bài nguồn dẫn lại, trong khoảng 39.500 du học sinh có giấy phép hết hạn năm 2024, cơ quan chức năng chỉ xác nhận được khoảng 16.000 người đã rời Canada.

Tuy nhiên, không thể từ đó kết luận toàn bộ số còn lại đều cư trú trái phép. Việc chưa xác nhận xuất cảnh cần được đối chiếu thêm với gia hạn, thay đổi tình trạng và dữ liệu hồ sơ liên quan.

Yêu cầu của Đảng Bảo thủ tập trung vào việc Chính phủ phải chứng minh khả năng theo dõi người đang hiện diện trong nước trước khi xây dựng chỉ tiêu tiếp theo.

Công khai các kế hoạch liên quan đến Liên minh châu Âu

Đảng Bảo thủ yêu cầu minh bạch bất kỳ kế hoạch nào có thể mở rộng việc đi lại hoặc tiếp nhận người thông qua thỏa thuận thương mại với Liên minh châu Âu.

Đảng này tuyên bố phản đối việc đưa mô hình mà họ mô tả là “biên giới mở” của EU vào chính sách Canada.

Đây là cách diễn đạt trong tranh luận chính trị, không phải xác nhận Canada đã thông qua quyền tự do cư trú và làm việc tương tự cơ chế nội khối EU. Người đọc không nên suy diễn các cuộc thảo luận quốc tế thành quyền nhập cư mới đã được áp dụng.

Đầu tư đào tạo và tuyển dụng người đang ở Canada

Đề xuất cuối cùng là tăng đầu tư cho học sinh, người học nghề, sinh viên và người thất nghiệp đang ở Canada.

Theo lập luận của Đảng Bảo thủ, doanh nghiệp cần khai thác tốt hơn nguồn nhân lực hiện có thông qua đào tạo và tuyển dụng, thay vì phụ thuộc quá nhiều vào lao động quốc tế.

Nếu được Chính phủ tiếp nhận thành chính sách, định hướng này có thể liên quan đến đào tạo nghề và cách xác định nhu cầu lao động. Hiện chưa có thay đổi cụ thể phát sinh chỉ từ yêu cầu trên.

Tranh luận về thay đổi Express Entry ngày 3/11

Nội dung nào đã được IRCC công bố?

IRCC xác nhận từ 3/11/2026, Express Entry thay đổi cách tính điểm đối với kinh nghiệm làm việc tại Canada và thư mời làm việc đủ điều kiện, đồng thời bỏ yêu cầu LMIA đối với thư mời được sử dụng theo phạm vi quy định mới. Canada.ca

Một nghề được xác định thuộc nhóm lương cao dựa trên mức lương trung vị của nghề trên toàn Canada đạt ít nhất 1,3 lần mức trung vị chung. Đây là phân loại ở cấp nghề nghiệp, không chỉ căn cứ mức lương cá nhân trên thư mời. Canada.ca

Điều kiện nghề lương cao áp dụng cho việc nhận điểm CRS từ thư mời. Thư mời dùng để đáp ứng điều kiện chương trình Lao động tay nghề liên bang hoặc Lao động nhóm nghề kỹ thuật liên bang có thể thuộc các nghề đủ điều kiện khác.

Việc bỏ LMIA nói trên thuộc phạm vi Express Entry. Không được hiểu là Canada xóa LMIA đối với mọi giấy phép lao động, đặc biệt các trường hợp thuộc Chương trình Lao động nước ngoài tạm thời.

Ba lo ngại do nghị sĩ Brad Redekopp đưa ra

Thứ nhất, ông Redekopp cho rằng phân loại lương cao theo nghề chưa bảo đảm người lao động thực tế được trả ngang mức trung vị của nghề đó.

Thứ hai, ông lo ngại bỏ yêu cầu LMIA trong phạm vi này sẽ làm tăng nguy cơ mua bán thư mời giả. Bài nguồn dẫn cảnh báo về những giao dịch có thể lên tới 50.000 CAD hoặc hơn. Đây là mức được nêu trong cảnh báo, không phải chi phí hợp pháp để tham gia Express Entry.

Thứ ba, ông đặt vấn đề về việc người lao động có tiếp tục làm công việc được đề nghị sau khi nhận thường trú hay không, từ đó nghi ngại thư mời có thể chỉ được dùng làm điều kiện tiếp cận thường trú.

Các nội dung trên là đánh giá rủi ro của phe đối lập, chưa phải kết quả đã được chứng minh của chính sách mới. Thư mời vẫn phải đáp ứng yêu cầu về tính xác thực và điều kiện chương trình; tranh luận về lỗ hổng không đồng nghĩa thư mời giả được chấp nhận.

Người chuẩn bị hồ sơ định cư cần hiểu gì?

Đề xuất chính trị chưa làm thay đổi hồ sơ hiện tại

Cuộc họp báo và phiên chất vấn ngày 22/10 không tự động hủy hồ sơ, giảm chỉ tiêu hay thay đổi điều kiện chương trình.

Ở vị trí đối lập, Đảng Bảo thủ không thể đơn phương sửa kế hoạch nhập cư. Đảng có thể gây sức ép thông qua chất vấn, hoạt động ủy ban và tranh luận tại Quốc hội, nhưng việc phản đối không tự động ngăn kế hoạch của Chính phủ được công bố.

Vì vậy, ứng viên nên tiếp tục chuẩn bị theo quy định hiện hành, đồng thời theo dõi thông báo chính thức thay vì quyết định dựa trên dự báo chính trị.

Kiểm tra hồ sơ Express Entry theo hướng dẫn mới

Người có kinh nghiệm Canada hoặc thư mời làm việc cần rà soát mã nghề, thông tin việc làm và điều kiện tính điểm.

Việc cập nhật nên thực hiện theo hướng dẫn của IRCC và chức năng thực tế của hệ thống. Không nên tự thay đổi dữ liệu chỉ để đạt điểm dự kiến, hoặc hiểu rằng không cần LMIA thì không cần chứng minh tính xác thực của công việc.

Theo dõi kế hoạch 2027–2029 khi được công bố

Điều 94(1) của Luật Di trú và Bảo vệ người tị nạn yêu cầu báo cáo hằng năm được trình tại mỗi viện Quốc hội chậm nhất ngày 1/11, hoặc trong 30 ngày họp tiếp theo của viện đó nếu viện không họp vào ngày này. Đây không phải 30 ngày theo lịch. laws-lois.justice.gc.ca

Kế hoạch 2027–2029 được chờ đợi trong kỳ báo cáo sắp tới. Việc tăng, giữ hay giảm chỉ tiêu cần căn cứ văn bản chính thức, không thể kết luận từ phát biểu của Chính phủ hoặc yêu cầu của phe đối lập.

Câu hỏi thường gặp

1. Canada đã giảm chỉ tiêu vì sáu đề xuất này chưa?

   Chưa. Các yêu cầu được nêu chưa tự động thay đổi kế hoạch hiện hành. Mục tiêu 2026–2028 vẫn là 380.000 thường trú nhân mỗi năm theo kế hoạch đã công bố.

2. Đảng Bảo thủ muốn giảm xuống bao nhiêu?

   Đảng này chưa đưa ra con số thay thế cụ thể trong nội dung được đề cập. Yêu cầu hiện tập trung vào giảm mạnh và gắn chỉ tiêu với năng lực tiếp nhận của địa phương.

3. Điều chỉnh dân số có nghĩa 300.000 người nhập cảnh trái phép không?

   Không. Đây là điều chỉnh ước tính dân số, không phải thống kê về 300.000 lượt nhập cảnh trái phép hay không bị phát hiện.

4. Phản đối của Đảng Bảo thủ có khiến thay đổi Express Entry bị hủy không?

   Không tự động. IRCC đã công bố thời điểm áp dụng là 3/11/2026. Muốn xác định có hoãn hoặc sửa đổi hay không phải theo dõi thông báo chính thức.

5. Không cần LMIA có nghĩa thư mời nào cũng được tính điểm?

   Không. Thư mời vẫn phải đáp ứng điều kiện chương trình, yêu cầu nghề nghiệp và tính xác thực. Việc bỏ một yêu cầu không đồng nghĩa bỏ toàn bộ khâu thẩm định.