Trong tháng 7/2026, Bộ Di trú, Tị nạn và Quốc tịch Canada (IRCC) đã công bố hai cập nhật đáng chú ý liên quan đến quá trình xét duyệt hồ sơ thường trú nhân (Permanent Residence – PR) và giấy phép lao động mở (Open Work Permit). Mặc dù đây không phải là những thông báo được công bố rộng rãi dành cho người nộp hồ sơ, nhưng các tài liệu hướng dẫn nội bộ dành cho viên chức xét duyệt lại mang đến nhiều thay đổi có ảnh hưởng trực tiếp đến một số nhóm ứng viên.

Điểm đáng chú ý là hai cập nhật này phản ánh hai xu hướng song song trong chính sách nhập cư của Canada. Một mặt, IRCC tiếp tục mở rộng các cơ chế hỗ trợ nhằm giúp những nhóm ứng viên ưu tiên có thể duy trì tình trạng cư trú hợp pháp và tiếp tục làm việc trong thời gian chờ xét duyệt hồ sơ thường trú nhân. Mặt khác, cơ quan này cũng làm rõ phạm vi áp dụng của các quy định nhân đạo (Humanitarian and Compassionate – H&C), đồng thời khẳng định rằng những điều kiện được quy định trong các Public Policy sẽ phải được đáp ứng đầy đủ và không thể được miễn trừ thông qua H&C.

Đối với những người đang học tập, làm việc hoặc chuẩn bị nộp hồ sơ định cư Canada theo các chương trình đặc biệt của IRCC, việc hiểu rõ hai cập nhật này sẽ giúp chủ động hơn trong quá trình chuẩn bị hồ sơ cũng như hạn chế những rủi ro không đáng có.

Public Policy mới của IRCC

Một trong hai cập nhật quan trọng được IRCC ban hành là việc thay thế Public Policy dành cho chương trình Francophone Minority Communities Student Pilot. Chính sách mới được Bộ trưởng Di trú Canada ký ngày 25/06/2026, có hiệu lực ngay từ ngày ký và sẽ kéo dài đến 30/11/2032, trừ khi bị thu hồi trước thời hạn.

So với phiên bản được ban hành vào tháng 9/2025, điểm khác biệt lớn nhất của chính sách lần này là không chỉ tạo điều kiện để người tham gia chương trình nộp hồ sơ thường trú nhân mà còn bổ sung thêm cơ chế cấp Open Work Permit, gia hạn tình trạng cư trú và khôi phục tình trạng cư trú hợp pháp cho những người đáp ứng điều kiện.

Đây được xem là một bước điều chỉnh quan trọng nhằm giúp các sinh viên quốc tế thuộc chương trình thí điểm có thể tiếp tục làm việc hợp pháp tại Canada trong khi chờ IRCC xử lý hồ sơ xin thường trú nhân.

Theo nội dung chính sách, mặc dù Public Policy đã có hiệu lực từ tháng 6/2026, nhưng chương trình tiếp nhận hồ sơ xin thường trú nhân dự kiến chỉ bắt đầu mở vào mùa đông năm 2027. IRCC cho biết hướng dẫn chi tiết về quy trình nộp hồ sơ sẽ được công bố trong thời gian tới.

Francophone Minority Communities Student Pilot là gì

Francophone Minority Communities Student Pilot là chương trình thí điểm được Chính phủ Canada triển khai nhằm thu hút sinh viên quốc tế nói tiếng Pháp đến học tập tại các cộng đồng sử dụng tiếng Pháp bên ngoài tỉnh bang Québec.

Chương trình được xây dựng với mục tiêu tăng tỷ lệ người nhập cư nói tiếng Pháp tại các địa phương ngoài Québec, góp phần thực hiện chiến lược phát triển cộng đồng Pháp ngữ của Canada trong nhiều năm tới.

Thông qua chương trình này, những sinh viên đáp ứng đầy đủ điều kiện sẽ có cơ hội chuyển tiếp từ diện du học sang thường trú nhân theo một Public Policy riêng biệt do Bộ trưởng Di trú ban hành.

Đồng thời, việc bổ sung cơ chế Open Work Permit trong lần cập nhật mới giúp người tham gia có thêm thời gian làm việc hợp pháp trong khi hồ sơ PR đang được xem xét, giảm nguy cơ bị gián đoạn tình trạng cư trú hoặc phải rời khỏi Canada khi giấy phép học tập hết hạn.

Điều kiện để được xét cấp thường trú nhân

IRCC quy định khá chi tiết các điều kiện mà người nộp hồ sơ phải đáp ứng. Chỉ khi đáp ứng đầy đủ tất cả các tiêu chí, viên chức xét duyệt mới có thể xem xét cấp quy chế thường trú nhân theo Public Policy này.

Trước hết, người nộp đơn phải đang hoặc đã từng sở hữu giấy phép học tập được cấp theo chương trình Francophone Minority Communities Student Pilot với tư cách là đương đơn chính.

Ứng viên phải hoàn thành toàn bộ chương trình học toàn thời gian trước thời điểm IRCC tiếp nhận hồ sơ xin thường trú nhân. Chương trình đào tạo phải có thời lượng tối thiểu hai năm và dẫn đến việc được cấp bằng hoặc văn bằng được công nhận.

Ngoài ra, hơn 50% thời lượng học tập của chương trình phải được giảng dạy bằng tiếng Pháp. Đây là điều kiện bắt buộc nhằm đảm bảo chương trình đạt đúng mục tiêu phát triển cộng đồng Pháp ngữ ngoài Québec.

IRCC cũng yêu cầu cơ sở đào tạo phải là đơn vị đã ký Biên bản ghi nhớ (Memorandum of Understanding) với Bộ Di trú Canada tại thời điểm giấy phép học tập được cấp.

Khi nộp hồ sơ, ứng viên phải đính kèm bằng tốt nghiệp hoặc thư xác nhận hoàn thành chương trình học do cơ sở đào tạo cấp nếu văn bằng chính thức chưa được cấp.

Trong suốt thời gian học tập tại Canada, người học phải luôn duy trì tình trạng học tập hợp pháp theo đúng quy định.

Ngoài các yêu cầu về học tập, ứng viên cần đang cư trú hợp pháp tại Canada hoặc đã nộp hồ sơ xin khôi phục tình trạng cư trú và vẫn đủ điều kiện được xem xét. Khi được cấp thường trú nhân, người nộp đơn phải đang có mặt tại Canada và có ý định sinh sống tại một tỉnh bang hoặc vùng lãnh thổ ngoài Québec.

Bên cạnh đó, hồ sơ phải được nộp trực tuyến theo đúng biểu mẫu được IRCC chỉ định dành riêng cho Public Policy này và người nộp đơn không thuộc các trường hợp bị cấm nhập cảnh theo quy định của Đạo luật Di trú và Bảo vệ Người tị nạn Canada.

Có thể thấy, Public Policy mới không đơn thuần mở thêm quyền lợi mà vẫn giữ nguyên nguyên tắc đánh giá chặt chẽ về điều kiện học tập, tình trạng cư trú và tính hợp pháp của hồ sơ.

Open Work Permit hoạt động như thế nào

Điểm mới đáng chú ý nhất trong Public Policy lần này chính là việc IRCC bổ sung Phần 4 liên quan đến Open Work Permit.

Theo đó, những người đã hoặc đang sở hữu giấy phép học tập thuộc chương trình Francophone Minority Communities Student Pilot có thể xin giấy phép lao động mở nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định.

Để được xem xét cấp Open Work Permit, ứng viên phải có hồ sơ xin thường trú nhân đang được xử lý theo Public Policy này. Đồng thời, người nộp đơn phải đang có tình trạng cư trú hợp pháp tại Canada với tư cách là người lao động, du học sinh hoặc khách lưu trú.

Trong trường hợp đã hết hạn tình trạng cư trú, ứng viên vẫn có thể được xem xét nếu đã nộp hồ sơ xin khôi phục tình trạng cư trú và vẫn đáp ứng các điều kiện theo quy định của IRCC.

Một yêu cầu khác là hồ sơ xin giấy phép lao động phải kèm theo bằng tốt nghiệp hoặc thư xác nhận hoàn thành chương trình học.

Theo Public Policy mới, thời hạn tối đa của Open Work Permit được cấp theo chương trình này là 03 năm.

Việc bổ sung Open Work Permit được đánh giá là mang lại lợi ích đáng kể cho người tham gia chương trình vì giúp họ có thể tiếp tục làm việc hợp pháp trong thời gian chờ xét duyệt hồ sơ thường trú nhân, thay vì phải phụ thuộc hoàn toàn vào thời hạn của giấy phép học tập hoặc các loại giấy phép lao động khác.

Quyền lợi dành cho thành viên gia đình

Không chỉ mở rộng quyền lợi cho đương đơn chính, Public Policy mới của IRCC còn bổ sung nhiều cơ chế hỗ trợ dành cho các thành viên gia đình đi cùng.

Đối với những thành viên đang sinh sống tại Canada và được đưa vào cùng hồ sơ xin thường trú nhân, họ phải duy trì tình trạng cư trú hợp pháp hoặc đã nộp hồ sơ xin khôi phục tình trạng cư trú và vẫn đủ điều kiện được xem xét. Tương tự đương đơn chính, các thành viên này cũng phải có ý định sinh sống tại một tỉnh bang hoặc vùng lãnh thổ ngoài Québec sau khi được cấp thường trú nhân.

Trong khi đó, đối với các thành viên gia đình đang ở ngoài Canada, IRCC cho phép họ được hưởng một số cơ chế miễn trừ khi nộp hồ sơ xin thị thực thường trú nhân nếu đáp ứng các điều kiện của Public Policy.

Một điểm đáng chú ý khác là chính sách mới tiếp tục công nhận con phụ thuộc trong một số trường hợp đặc biệt theo quy định của chương trình thí điểm, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho việc đoàn tụ gia đình.

Ngoài quyền xin thường trú nhân, thành viên gia đình còn có thể được xem xét cấp giấy phép lao động, giấy phép học tập, thị thực tạm trú, gia hạn tình trạng cư trú hoặc khôi phục tình trạng cư trú hợp pháp trong thời gian hồ sơ của đương đơn chính đang được xử lý.

Đối với giấy phép lao động được cấp theo Public Policy này, thời hạn tối đa cũng là 03 năm, tương tự như quy định áp dụng cho đương đơn chính.

Việc mở rộng quyền lợi cho thành viên gia đình cho thấy IRCC đang hướng đến mục tiêu tạo điều kiện để cả gia đình có thể ổn định cuộc sống và duy trì tình trạng cư trú hợp pháp trong quá trình chờ quyết định cuối cùng về hồ sơ thường trú nhân.

Những quy định được miễn trừ theo Public Policy

Một nội dung quan trọng khác trong Public Policy là danh sách các điều khoản pháp lý mà viên chức IRCC có thể miễn áp dụng trong quá trình xử lý hồ sơ.

Các miễn trừ này là cơ sở pháp lý giúp IRCC có thể cấp Open Work Permit hoặc tạo điều kiện thuận lợi hơn cho việc xin thị thực và gia hạn tình trạng cư trú.

Theo nội dung chính sách, người tham gia chương trình có thể được miễn một số yêu cầu liên quan đến việc phải chứng minh sẽ rời khỏi Canada khi hết thời hạn lưu trú, điều kiện nộp hồ sơ xin giấy phép lao động sau khi đã nhập cảnh Canada hoặc một số quy định liên quan đến việc cấp thị thực tạm trú và giấy phép học tập đối với thành viên gia đình.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng Public Policy không miễn toàn bộ các điều kiện. Những yêu cầu không được liệt kê trong danh sách miễn trừ vẫn phải được đáp ứng đầy đủ. Điều này đồng nghĩa với việc người nộp hồ sơ vẫn phải đảm bảo các điều kiện về tư cách pháp lý, điều kiện học tập, tình trạng cư trú và không thuộc diện bị cấm nhập cảnh theo quy định của Đạo luật Di trú và Bảo vệ Người tị nạn Canada.

IRCC làm rõ phạm vi áp dụng của H&C

Song song với việc mở rộng quyền lợi cho một số nhóm đối tượng ưu tiên, IRCC cũng ban hành hướng dẫn mới dành cho viên chức xét duyệt về việc xử lý các yêu cầu Humanitarian and Compassionate (H&C) trong các hồ sơ thường trú nhân nộp theo Public Policy.

Đây là cập nhật có ý nghĩa rất lớn đối với những người đang chuẩn bị nộp hồ sơ theo các chính sách đặc biệt của Bộ trưởng Di trú.

Theo hướng dẫn mới, viên chức IRCC không có thẩm quyền sử dụng H&C để miễn trừ các điều kiện được quy định trực tiếp trong Public Policy.

Nói cách khác, nếu Public Policy yêu cầu người nộp hồ sơ phải đáp ứng một điều kiện cụ thể thì điều kiện đó vẫn bắt buộc phải được đáp ứng đầy đủ. Việc viện dẫn các yếu tố nhân đạo hoặc hoàn cảnh đặc biệt sẽ không thể thay thế hoặc miễn trừ các điều kiện đã được Bộ trưởng quy định trong chính sách.

Đây là điểm khác biệt quan trọng so với nhiều trường hợp xin miễn trừ theo Điều 25(1) của Đạo luật Di trú và Bảo vệ Người tị nạn Canada, vốn cho phép xem xét các yếu tố nhân đạo trong một số tình huống nhất định.

Nếu không đáp ứng điều kiện

Theo hướng dẫn dành cho viên chức IRCC, nếu người nộp hồ sơ không đáp ứng một trong các điều kiện bắt buộc của Public Policy, hồ sơ sẽ bị từ chối.

Trong thư từ chối, viên chức xét duyệt phải nêu rõ điều kiện nào chưa được đáp ứng và đồng thời ghi nhận rằng người nộp đơn đã có yêu cầu xem xét theo diện Humanitarian and Compassionate (nếu có).

Tuy nhiên, IRCC cũng khẳng định yêu cầu H&C sẽ không được xem là một quyết định độc lập trong trường hợp này và không thể làm thay đổi kết quả xét duyệt của hồ sơ Public Policy.

Nếu muốn được xem xét theo diện nhân đạo, người nộp hồ sơ cần nộp một hồ sơ H&C riêng biệt, thực hiện theo đúng quy trình và đóng các khoản phí theo quy định hiện hành.

Điều này cho thấy Public Policy và chương trình H&C là hai cơ chế pháp lý hoàn toàn khác nhau, có tiêu chí xét duyệt và phạm vi áp dụng riêng.

Những tác động đáng chú ý

Hai cập nhật của IRCC trong tháng 7/2026 phản ánh rõ định hướng điều hành của Chính phủ Canada trong giai đoạn hiện nay.

Một mặt, Canada tiếp tục xây dựng các cơ chế linh hoạt nhằm giữ chân nguồn nhân lực chất lượng cao, đặc biệt là nhóm sinh viên quốc tế nói tiếng Pháp – lực lượng được kỳ vọng góp phần thực hiện mục tiêu nâng tỷ lệ người nhập cư sử dụng tiếng Pháp tại các tỉnh bang ngoài Québec trong những năm tới.

Việc bổ sung Open Work Permit giúp người tham gia chương trình có thể duy trì việc làm và ổn định cuộc sống trong thời gian chờ xét duyệt hồ sơ thường trú nhân, đồng thời hạn chế nguy cơ bị gián đoạn tình trạng cư trú.

Mặt khác, IRCC cũng đang siết chặt việc áp dụng các Public Policy bằng cách làm rõ rằng mọi điều kiện trong chính sách đều phải được đáp ứng đầy đủ. Điều này góp phần nâng cao tính minh bạch, thống nhất trong quá trình xét duyệt và hạn chế việc lạm dụng các cơ chế miễn trừ ngoài phạm vi mà Public Policy cho phép.

Đối với người đang chuẩn bị hồ sơ định cư Canada, đây là lời nhắc quan trọng về việc cần nghiên cứu kỹ điều kiện của từng chương trình, chuẩn bị đầy đủ tài liệu theo yêu cầu và thường xuyên theo dõi các cập nhật chính thức từ IRCC, bởi các chính sách nhập cư có thể được điều chỉnh để phù hợp với mục tiêu phát triển kinh tế và nhu cầu nhân lực của Canada trong từng giai đoạn.

Câu hỏi thường gặp

1. Public Policy mới của IRCC áp dụng cho những ai?

   Chính sách áp dụng đối với người tham gia chương trình Francophone Minority Communities Student Pilot đáp ứng đầy đủ các điều kiện do IRCC quy định, cùng các thành viên gia đình đủ điều kiện đi kèm.

2. Open Work Permit theo Public Policy có thời hạn bao lâu?

   Theo nội dung Public Policy mới, giấy phép lao động mở được cấp theo chương trình này có thời hạn tối đa 03 năm.

3. H&C có thể giúp miễn điều kiện của Public Policy không?

   Không. Theo hướng dẫn mới của IRCC, các yếu tố Humanitarian and Compassionate không thể được sử dụng để miễn trừ những điều kiện được quy định trực tiếp trong Public Policy.

4. Nếu hồ sơ thiếu tài liệu thì IRCC có yêu cầu bổ sung không?

   Không phải mọi trường hợp đều được yêu cầu bổ sung. Nếu Public Policy quy định tài liệu phải được nộp đầy đủ ngay từ đầu, IRCC có thể từ chối hồ sơ mà không cần gửi yêu cầu bổ sung.

5. Khi nào chương trình bắt đầu nhận hồ sơ thường trú nhân?

   Mặc dù Public Policy đã có hiệu lực từ ngày 25/06/2026, IRCC cho biết chương trình dự kiến mở nhận hồ sơ thường trú nhân vào mùa đông năm 2027 và sẽ công bố hướng dẫn chi tiết trong thời gian tới.