Trong nhiều năm qua, hệ thống Express Entry được xem là cánh cửa quan trọng dành cho lao động tay nghề muốn trở thành thường trú nhân Canada. Tuy nhiên, năm 2026 có thể đánh dấu một thay đổi đáng chú ý khi Chính phủ Canada đang xem xét bổ sung cơ chế cộng điểm cho những ứng viên làm việc trong các ngành nghề có mức thu nhập cao.

Nếu được triển khai, đây sẽ là một trong những thay đổi lớn nhất đối với hệ thống xếp hạng ứng viên trong nhiều năm trở lại đây. Đề xuất mới không chỉ tác động đến cách tính điểm của hồ sơ Express Entry mà còn có thể làm thay đổi chiến lược định cư của hàng nghìn lao động quốc tế đang có kế hoạch xây dựng cuộc sống lâu dài tại Canada.

Canada thay đổi cách lựa chọn người nhập cư

Từ năm 2023, Canada đã bắt đầu áp dụng cơ chế lựa chọn theo nhóm ngành nghề ưu tiên thay vì chỉ dựa hoàn toàn vào điểm số. Mục tiêu của chính sách này là đưa đúng người vào đúng vị trí mà nền kinh tế Canada đang cần.

Đến năm 2026, Chính phủ Canada tiếp tục đề xuất một bước tiến mới: cộng thêm điểm cho những ứng viên đang làm việc trong các ngành nghề có mức lương trung vị cao hơn đáng kể so với mặt bằng chung của thị trường lao động.

Theo thông tin được công bố, mức lương trung vị của Canada năm 2025 được xác định là 30,77 CAD/giờ. Dựa trên con số này, các ngành nghề sẽ được phân loại thành nhiều nhóm khác nhau để xác định mức ưu tiên trong hệ thống xếp hạng.

Khác với suy nghĩ của nhiều người, yếu tố được xem xét không phải là mức lương thực tế mà ứng viên đang nhận. Thay vào đó, cơ quan di trú sẽ căn cứ vào mức lương trung vị của ngành nghề được công bố trên hệ thống Job Bank của Chính phủ Canada.

Điều này đồng nghĩa hai người làm cùng một nghề có thể nhận mức lương khác nhau nhưng vẫn được đánh giá giống nhau trong hệ thống nếu cùng thuộc một mã ngành nghề đủ điều kiện.

Đề xuất này phản ánh định hướng mới của Canada trong việc thu hút nhóm lao động có kỹ năng chuyên môn cao, khả năng tạo giá trị kinh tế lớn và giải quyết các khoảng trống nhân lực ở những lĩnh vực trọng điểm.

Những ngành nghề được hưởng lợi nhiều nhất

Theo dữ liệu hiện tại, khoảng 37 trong tổng số 89 ngành nghề đang được ưu tiên thông qua các đợt tuyển chọn theo nhóm ngành có khả năng nhận thêm lợi thế nếu chính sách mới được áp dụng.

Nhóm được hưởng lợi nhiều nhất là các ngành có mức lương từ gấp đôi mức trung vị của Canada trở lên.

Nổi bật trong nhóm này là các ngành y tế chuyên sâu như bác sĩ gia đình, bác sĩ phẫu thuật, bác sĩ chuyên khoa lâm sàng và xét nghiệm. Đây là những vị trí đang có nhu cầu rất lớn khi Canada tiếp tục đối mặt với tình trạng thiếu hụt nhân sự y tế tại nhiều địa phương.

Ngoài lĩnh vực y tế, các vị trí quản lý cấp cao trong tài chính, truyền thông, kinh doanh và quản lý khoa học cũng nằm trong nhóm được đánh giá có khả năng nhận mức cộng điểm cao nhất.

Ở nhóm tiếp theo là những ngành có mức lương từ 1,5 lần mức trung vị trở lên. Đây là nhóm nghề khá đa dạng, bao gồm:

• Kỹ sư xây dựng
• Kỹ sư điện
• Kỹ sư điện tử
• Chuyên gia an ninh mạng
• Dược sĩ
• Nha sĩ
• Điều phối viên điều dưỡng
• Giáo sư đại học
• Phi công
• Quản lý xây dựng

Nhóm thứ ba gồm những ngành nghề có mức lương từ 1,3 lần mức trung vị của Canada, trong đó có nhiều vị trí quen thuộc với lao động quốc tế như:

• Điều dưỡng viên
• Giáo viên tiểu học
• Giáo viên trung học
• Kỹ sư cơ khí
• Kỹ sư công nghiệp
• Chuyên gia vật lý trị liệu
• Chuyên gia hoạt động trị liệu
• Chuyên gia dinh dưỡng
• Kỹ thuật viên siêu âm

Điểm đáng chú ý là phần lớn các ngành nghề này đều thuộc nhóm đang được Canada ưu tiên thông qua các đợt tuyển chọn theo ngành nghề trong Express Entry.

Ý nghĩa đối với người lao động Việt Nam

Đối với người lao động Việt Nam đang có kế hoạch định cư Canada, đây có thể là một tín hiệu tích cực nhưng cũng là lời nhắc rằng chiến lược xây dựng hồ sơ cần thay đổi theo xu hướng mới.

Trong nhiều năm, phần lớn ứng viên tập trung nâng điểm ngoại ngữ hoặc tìm cách gia tăng điểm số thông qua học vấn. Tuy nhiên, nếu chính sách cộng điểm cho nghề có thu nhập cao được triển khai, yếu tố nghề nghiệp sẽ trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.

Những người đang làm việc trong lĩnh vực y tế, công nghệ, kỹ thuật, giáo dục hoặc các vị trí quản lý có thể sở hữu thêm lợi thế cạnh tranh khi tham gia hệ thống Express Entry.

Đặc biệt, các ứng viên có kinh nghiệm làm việc tại Canada sẽ là nhóm được hưởng lợi rõ rệt nhất vì nhiều ngành nghề ưu tiên mới được xây dựng dựa trên nhu cầu thực tế của thị trường lao động trong nước.

Bên cạnh đó, chính sách này cũng cho thấy Canada tiếp tục ưu tiên chất lượng nguồn nhân lực thay vì chỉ tập trung vào số lượng người nhập cư.

Đối với những người đang chuẩn bị hồ sơ, việc lựa chọn đúng lộ trình nghề nghiệp, xác định đúng mã ngành nghề và xây dựng kế hoạch phát triển nghề nghiệp dài hạn sẽ trở thành yếu tố quyết định.

Express Entry có giảm trong thời gian tới

Một trong những vấn đề được nhiều ứng viên quan tâm là liệu việc thay đổi cách tính điểm có khiến điểm chuẩn giảm xuống hay không.

Thực tế cho thấy điều này hoàn toàn có thể xảy ra.

Từ đầu năm 2026, Canada đã tăng yêu cầu kinh nghiệm làm việc tối thiểu đối với nhiều nhóm ngành từ 6 tháng lên 12 tháng. Điều này khiến số lượng ứng viên đủ điều kiện tham gia các đợt tuyển chọn giảm đáng kể.

Minh chứng rõ nhất là đợt tuyển chọn đầu tiên dành riêng cho bác sĩ có kinh nghiệm làm việc tại Canada được tổ chức vào tháng 2/2026 với điểm chuẩn chỉ 169 điểm – mức thấp nhất trong lịch sử Express Entry.

Khi số lượng ứng viên đủ điều kiện giảm xuống nhưng mục tiêu nhập cư vẫn được duy trì, cơ quan di trú có thể phải hạ ngưỡng điểm để đạt chỉ tiêu tuyển chọn.

Đó cũng là lý do nhiều chuyên gia nhận định các đợt tuyển chọn theo ngành nghề trong thời gian tới có thể tiếp tục ghi nhận mức điểm thấp hơn so với giai đoạn trước.

Người lao động nên chuẩn bị gì

Dù chính sách vẫn đang ở giai đoạn đề xuất, người lao động có kế hoạch định cư Canada không nên chờ đến khi quy định chính thức được ban hành mới bắt đầu chuẩn bị.

Điều quan trọng nhất hiện nay là rà soát lại hồ sơ để xác định chính xác mã ngành nghề đang làm việc, đánh giá khả năng thuộc nhóm ưu tiên và xây dựng lộ trình phù hợp với nhu cầu lao động của Canada.

Song song đó, việc nâng cao trình độ ngoại ngữ, tích lũy kinh nghiệm làm việc liên quan và theo dõi sát các đợt tuyển chọn Express Entry vẫn là những yếu tố không thể bỏ qua.

Trong bối cảnh chính sách di trú Canada liên tục điều chỉnh theo nhu cầu kinh tế, những ứng viên chủ động chuẩn bị từ sớm luôn có lợi thế lớn hơn so với những người chỉ bắt đầu khi cơ hội đã xuất hiện.

Góc nhìn từ CENIMMI

Đề xuất cộng điểm cho lao động thuộc nhóm ngành có mức thu nhập cao cho thấy Canada đang chuyển dần từ mô hình tuyển chọn dựa trên hồ sơ chung sang mô hình tuyển chọn theo giá trị kinh tế và nhu cầu nhân lực thực tế.

Đối với người lao động Việt Nam, đây vừa là cơ hội vừa là thách thức. Cơ hội nằm ở việc nhiều ngành nghề đang được Canada ưu tiên có nhu cầu tuyển dụng rất lớn. Thách thức nằm ở việc hồ sơ cần được xây dựng đúng chiến lược, đúng chương trình và đúng thời điểm.

Việc đánh giá chính xác nghề nghiệp, trình độ ngoại ngữ, kinh nghiệm làm việc và khả năng phù hợp với từng chương trình định cư sẽ giúp ứng viên tối ưu cơ hội nhận thư mời nộp hồ sơ thường trú nhân trong tương lai.

Để xây dựng lộ trình định cư Canada phù hợp với hồ sơ cá nhân và cập nhật những thay đổi mới nhất từ Bộ Di trú Canada, người lao động nên tham khảo ý kiến từ các đơn vị tư vấn chuyên môn trước khi đưa ra quyết định quan trọng liên quan đến kế hoạch định cư dài hạn.

FAQ

1. Chính sách cộng điểm cho ngành nghề có thu nhập cao đã được áp dụng chưa?

   Chưa. Đây hiện vẫn là đề xuất cải cách hệ thống Express Entry của Chính phủ Canada. Thời gian triển khai chính thức chưa được công bố nhưng có thể xuất hiện trong giai đoạn 2026–2027.

2. Mức lương cá nhân có ảnh hưởng đến việc được cộng điểm hay không?

   Không. Theo đề xuất hiện tại, việc đánh giá sẽ dựa trên mức lương trung vị của ngành nghề theo dữ liệu Job Bank Canada chứ không dựa trên mức lương thực tế của từng cá nhân.

3. Những ngành nghề nào có khả năng hưởng lợi nhiều nhất?

   Các ngành thuộc lĩnh vực y tế, kỹ thuật, công nghệ, giáo dục và quản lý cấp cao được đánh giá là nhóm có khả năng nhận nhiều lợi thế nhất nếu chính sách được triển khai.

4. Chính sách mới có làm giảm điểm chuẩn Express Entry không?

   Điều này hoàn toàn có thể xảy ra. Khi số lượng ứng viên đủ điều kiện giảm xuống nhưng chỉ tiêu nhập cư vẫn được duy trì, Canada có thể phải hạ ngưỡng điểm trong một số đợt tuyển chọn theo ngành nghề.

5. Người lao động Việt Nam nên chuẩn bị gì ngay từ bây giờ?

   Người lao động nên rà soát mã ngành nghề, đánh giá khả năng phù hợp với các nhóm ưu tiên, nâng cao trình độ ngoại ngữ và xây dựng lộ trình định cư phù hợp với nhu cầu lao động thực tế của Canada.