Chính phủ Canada vừa ban hành một cập nhật quan trọng liên quan đến người lao động nước ngoài đang chờ xử lý hồ sơ gia hạn giấy phép lao động tại Canada. Theo hướng dẫn mới của Bộ Di trú, Tị nạn và Quốc tịch Canada (IRCC) công bố cuối tháng 4/2026, thời hạn của thư xác nhận quyền làm việc hợp pháp đã được tăng từ 180 ngày lên 365 ngày đối với phần lớn lao động nộp hồ sơ gia hạn giấy phép lao động từ bên trong Canada.

Thoạt nhìn, đây có vẻ chỉ là một thay đổi hành chính nhỏ. Tuy nhiên trên thực tế, quy định này ảnh hưởng trực tiếp đến hàng trăm nghìn lao động nước ngoài đang làm việc tại Canada theo diện giấy phép lao động tạm trú, đặc biệt là những người đang trong giai đoạn chuyển tiếp sang thường trú nhân Canada thông qua các chương trình tỉnh bang, Express Entry hoặc các diện định cư theo nhà tuyển dụng.

Điều đáng nói là rất nhiều người lao động Việt Nam hiện nay vẫn chưa hiểu đúng về khái niệm “duy trì tình trạng hợp pháp” tại Canada, dẫn đến những sai sót nghiêm trọng như mất quyền làm việc, hồ sơ bị gián đoạn hoặc thậm chí rơi vào tình trạng cư trú không hợp lệ dù đã nộp hồ sơ đúng hạn. Bên cạnh đó, việc sử dụng thuật ngữ tiếng Anh một cách nửa vời trên nhiều website di trú cũng khiến người đọc khó nắm rõ bản chất pháp lý của vấn đề.

Trong bài viết này, CENIMMI sẽ phân tích đầy đủ và theo hướng chuyên môn về quy định mới của IRCC năm 2026, đồng thời giải thích rõ quyền lợi, rủi ro và những điều người lao động cần chuẩn bị nếu đang gia hạn giấy phép lao động hoặc có kế hoạch định cư Canada trong thời gian tới.

Quy chế duy trì tình trạng hợp pháp tại Canada là gì

Một trong những giai đoạn nhạy cảm nhất đối với lao động nước ngoài tại Canada chính là thời điểm giấy phép lao động sắp hết hạn nhưng hồ sơ mới vẫn chưa được xử lý xong. Trong bối cảnh thời gian xét duyệt của IRCC kéo dài ở nhiều chương trình, chính phủ Canada cho phép người lao động tiếp tục ở lại và làm việc hợp pháp nếu đã nộp hồ sơ gia hạn đúng thời hạn. Trạng thái này được IRCC gọi là “Maintained Status”, và để đảm bảo tính thống nhất trong bài viết, có thể hiểu đầy đủ bằng tiếng Việt là “quy chế duy trì tình trạng hợp pháp”.

Theo quy định của Luật Di trú và Bảo vệ Người tị nạn Canada, người lao động sẽ được tiếp tục làm việc theo điều kiện của giấy phép cũ nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện sau:

• Hồ sơ gia hạn được nộp trước ngày hết hạn giấy phép lao động hiện tại.
• Đương đơn vẫn tiếp tục ở lại Canada trong thời gian chờ xử lý.
• Hồ sơ được nộp hợp lệ và đầy đủ theo yêu cầu của IRCC.

Điều này đồng nghĩa với việc dù giấy phép lao động cũ đã hết hạn về mặt thời gian, người lao động vẫn có quyền tiếp tục làm việc hợp pháp trong thời gian IRCC xem xét hồ sơ mới. Đây là cơ chế rất quan trọng giúp Canada duy trì nguồn lao động ổn định, đặc biệt trong các lĩnh vực đang thiếu hụt nhân lực như y tế, xây dựng, công nghệ, vận tải và dịch vụ cộng đồng.

Tuy nhiên, cần hiểu rõ rằng quyền làm việc trong giai đoạn này không phải là “gia hạn tự động” vô điều kiện. Nếu hồ sơ nộp sai, thiếu giấy tờ hoặc nộp sau ngày hết hạn giấy phép cũ, người lao động có thể mất hoàn toàn quyền làm việc và phải thực hiện thủ tục khôi phục tình trạng cư trú — một quy trình phức tạp và rủi ro hơn rất nhiều.

IRCC thay đổi điều gì trong năm 2026

Trong nhiều năm trước, sau khi nộp hồ sơ gia hạn giấy phép lao động, người lao động sẽ nhận được một thư xác nhận điện tử từ IRCC. Thư này thường được gọi bằng mã hành chính “WP-EXT letter”, tức thư xác nhận người lao động đang được tiếp tục làm việc theo quy chế duy trì tình trạng hợp pháp.

Trước đây, thư xác nhận này chỉ có thời hạn hiển thị là 180 ngày. Tuy nhiên từ ngày 27/04/2026, IRCC đã chính thức nâng thời hạn lên 365 ngày đối với phần lớn hồ sơ gia hạn giấy phép lao động nộp từ bên trong Canada.

Về bản chất pháp lý, thay đổi này không làm phát sinh thêm quyền làm việc mới cho người lao động. Quyền làm việc vẫn đến từ quy chế duy trì tình trạng hợp pháp được quy định trong luật di trú Canada. Tuy nhiên, việc kéo dài thời hạn thư xác nhận lại mang ý nghĩa thực tế rất lớn trong đời sống và công việc hàng ngày.

Trong giai đoạn 2024–2026, thời gian xử lý hồ sơ của IRCC liên tục kéo dài ở nhiều diện. Không ít trường hợp người lao động phải chờ từ 8–12 tháng mới nhận được kết quả gia hạn giấy phép lao động hoặc giấy phép lao động chuyển tiếp trong lúc chờ thường trú nhân. Điều này khiến thư xác nhận cũ hết hiệu lực trước khi IRCC ra quyết định cuối cùng.

Hệ quả là nhiều lao động gặp khó khăn khi:

• Chứng minh quyền làm việc với nhà tuyển dụng.
• Gia hạn bảo hiểm hoặc giấy tờ hành chính.
• Làm việc với ngân hàng hoặc cơ quan địa phương.
• Chứng minh tình trạng hợp pháp khi đổi công việc hoặc ký hợp đồng mới.

Không ít doanh nghiệp Canada cũng tỏ ra lúng túng vì bộ phận nhân sự không hiểu rõ quy định di trú, dẫn đến việc tạm ngưng lịch làm việc hoặc yêu cầu nhân viên cung cấp giấy phép mới dù họ vẫn hợp pháp theo luật.

Việc kéo dài thời hạn thư xác nhận lên 365 ngày giúp giảm đáng kể áp lực này và phản ánh thực tế rằng Canada đang cần duy trì ổn định lực lượng lao động nước ngoài trong thời gian xử lý hồ sơ kéo dài.

Người lao động cần hiểu đúng

Một trong những hiểu lầm phổ biến nhất hiện nay là nhiều người cho rằng chỉ cần có thư xác nhận từ IRCC thì đương nhiên được phép làm việc hợp pháp tại Canada. Trên thực tế, đây là cách hiểu chưa chính xác.

Thư xác nhận chỉ đóng vai trò chứng minh rằng người lao động đã nộp hồ sơ đúng quy định và đang thuộc diện được xem xét theo quy chế duy trì tình trạng hợp pháp. Bản thân lá thư này không thay thế giấy phép lao động và cũng không tạo ra quyền làm việc mới nếu hồ sơ gốc không hợp lệ.

Ví dụ, nếu một người nộp hồ sơ sau ngày hết hạn giấy phép lao động hoặc hồ sơ bị trả lại do thiếu tài liệu quan trọng, thì việc có email xác nhận ban đầu không đồng nghĩa với việc họ vẫn được làm việc hợp pháp.

Đây là điểm rất quan trọng vì nhiều lao động nước ngoài thường chỉ chú ý đến việc “đã nhận được email từ IRCC” mà không kiểm tra kỹ tình trạng pháp lý thực sự của hồ sơ.

Trong các hồ sơ định cư Canada diện lao động, chỉ một sai sót nhỏ liên quan đến tình trạng cư trú hoặc quyền làm việc cũng có thể ảnh hưởng đến toàn bộ lộ trình xin thường trú nhân sau này.

Những trường hợp dễ gặp rủi ro

Trên thực tế, không phải hồ sơ nào cũng được hưởng quy chế duy trì tình trạng hợp pháp một cách an toàn tuyệt đối. Một số tình huống dưới đây là nguyên nhân phổ biến khiến người lao động vô tình mất quyền làm việc dù nghĩ rằng mình vẫn hợp pháp.

Nộp hồ sơ quá sát ngày hết hạn

Nhiều lao động chờ đến vài ngày cuối cùng mới bắt đầu nộp hồ sơ gia hạn. Đây là rủi ro rất lớn vì chỉ cần hệ thống lỗi, thanh toán không thành công hoặc thiếu tài liệu bắt buộc, hồ sơ có thể bị xem là chưa nộp hợp lệ trước ngày hết hạn.

Trong trường hợp đó, người lao động sẽ không được hưởng quy chế duy trì tình trạng hợp pháp.

Rời khỏi Canada trong thời gian chờ xử lý

Quy chế duy trì tình trạng hợp pháp chủ yếu áp dụng khi người lao động tiếp tục ở lại Canada. Nếu rời Canada trong thời gian này, quyền làm việc khi quay trở lại có thể bị ảnh hưởng.

Nhiều người lao động về Việt Nam ngắn hạn nhưng không tìm hiểu kỹ quy định, dẫn đến khi nhập cảnh lại không được phép tiếp tục làm việc ngay như trước.

Nộp nhiều hồ sơ nhưng không hiểu rõ thứ tự pháp lý

IRCC cũng vừa cập nhật hướng dẫn mới liên quan đến trường hợp người lao động nộp hồ sơ thứ hai khi hồ sơ đầu tiên vẫn đang xử lý.

Theo quy định mới, hồ sơ thứ hai chỉ giúp duy trì tình trạng hợp pháp nếu được nộp trước ngày hết hạn giấy phép lao động ban đầu. Nếu hồ sơ thứ hai được nộp sau thời điểm giấy phép cũ hết hạn, nó sẽ không tạo ra quyền làm việc mới.

Đây là chi tiết mang tính pháp lý rất quan trọng nhưng thường bị bỏ qua trên nhiều website thông tin di trú.

Tác động đến kế hoạch định cư Canada

Trong giai đoạn hiện nay, phần lớn lao động nước ngoài tại Canada không chỉ làm việc ngắn hạn mà còn hướng đến mục tiêu trở thành thường trú nhân Canada thông qua các chương trình như:

• Provincial Nominee Program (PNP)
• Canadian Experience Class
• Atlantic Immigration Program
• Rural Community Immigration Pilot
• Chương trình định cư theo nhà tuyển dụng

Đối với các diện này, việc duy trì tình trạng cư trú và quyền làm việc liên tục là yếu tố cực kỳ quan trọng. Nếu bị gián đoạn tình trạng hợp pháp hoặc mất quyền làm việc, hồ sơ định cư có thể bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

Việc IRCC kéo dài thời hạn thư xác nhận lên 365 ngày cho thấy Canada đang cố gắng tạo ra sự ổn định cho lực lượng lao động tạm trú trong bối cảnh quốc gia này vẫn thiếu hụt nhân lực ở nhiều ngành nghề thiết yếu.

Đây cũng là tín hiệu cho thấy Canada vẫn tiếp tục ưu tiên các lộ trình chuyển đổi từ lao động tạm trú sang thường trú nhân, đặc biệt ở nhóm lao động đã có kinh nghiệm làm việc thực tế tại Canada.

Nên chuẩn bị gì từ bây giờ

Trong bối cảnh quy định di trú Canada thay đổi liên tục, người lao động không nên chờ đến sát ngày hết hạn giấy phép lao động mới bắt đầu xử lý hồ sơ.

Việc xây dựng lộ trình rõ ràng từ sớm sẽ giúp hạn chế đáng kể các rủi ro liên quan đến:

• Mất quyền làm việc.
• Gián đoạn hồ sơ định cư.
• Hồ sơ bị trả lại do thiếu giấy tờ.
• Sai loại giấy phép lao động.
• Không đủ điều kiện chuyển tiếp sang thường trú nhân.

Đối với người đang có kế hoạch định cư Canada dài hạn, cần theo dõi đồng thời cả chiến lược nghề nghiệp, tình trạng giấy phép lao động và chương trình định cư phù hợp thay vì xử lý từng bước riêng lẻ.

Vai trò của đơn vị tư vấn chuyên môn

Một trong những vấn đề lớn nhất hiện nay là nhiều lao động Việt Nam tiếp cận thông tin từ mạng xã hội hoặc các nguồn không chính thống, dẫn đến hiểu sai các thuật ngữ pháp lý quan trọng.

Việc sử dụng lẫn lộn giữa tiếng Anh và tiếng Việt mà không giải thích đầy đủ cũng khiến nhiều người nhầm lẫn giữa:

• giấy phép lao động,
• thư xác nhận,
• quyền làm việc,
• quy chế duy trì tình trạng hợp pháp,
• hay tình trạng cư trú hợp lệ tại Canada.

Trong thực tế, mỗi khái niệm đều có ý nghĩa pháp lý khác nhau và ảnh hưởng trực tiếp đến lộ trình định cư lâu dài.

Tại CENIMMI, hồ sơ Work Permit Canada và định cư Canada được theo dõi theo hướng xuyên suốt, từ đánh giá điều kiện ban đầu, lựa chọn tỉnh bang phù hợp, chiến lược hồ sơ lao động, cho đến giai đoạn chuyển tiếp sang thường trú nhân và hỗ trợ an cư sau định cư.

Điểm quan trọng không nằm ở việc “nộp hồ sơ cho xong”, mà là xây dựng được lộ trình ổn định, đúng pháp lý và phù hợp với mục tiêu dài hạn của từng gia đình.

Câu hỏi thường gặp

1. Quy chế duy trì tình trạng hợp pháp tại Canada có nghĩa là gì?

   Đây là cơ chế cho phép người lao động tiếp tục ở lại và làm việc hợp pháp tại Canada sau khi giấy phép lao động cũ hết hạn, với điều kiện hồ sơ gia hạn đã được nộp hợp lệ trước ngày hết hạn.

2. Thư xác nhận quyền làm việc có phải giấy phép lao động mới không?

   Không. Đây chỉ là thư xác nhận người lao động đang thuộc diện được tiếp tục làm việc theo quy chế duy trì tình trạng hợp pháp. Quyền làm việc đến từ luật di trú Canada chứ không phải từ lá thư này.

3. Nếu rời Canada trong thời gian chờ xử lý hồ sơ thì có ảnh hưởng không?

   Có thể. Người lao động nên tham khảo kỹ hướng dẫn IRCC trước khi xuất cảnh vì việc rời Canada trong thời gian duy trì tình trạng hợp pháp có thể ảnh hưởng đến quyền làm việc khi quay lại.

4. Thời hạn 365 ngày áp dụng cho tất cả mọi người hay không?

   Không hoàn toàn. IRCC xác nhận nhóm xin giấy phép lao động sau tốt nghiệp vẫn áp dụng thư xác nhận có thời hạn 180 ngày như trước.

5. Gia hạn giấy phép lao động có giúp tăng cơ hội định cư Canada không?

   Có. Việc duy trì tình trạng làm việc hợp pháp và tích lũy kinh nghiệm làm việc tại Canada là yếu tố quan trọng trong nhiều chương trình định cư như PNP hoặc Canadian Experience Class.