Canada vừa điều chỉnh thời điểm kết thúc Chương trình Qua biên giới tại Khu vực Hẻo lánh (Remote Area Border Crossing – RABC). Theo thông báo mới nhất của Cơ quan Dịch vụ Biên giới Canada (CBSA) ngày 10/8/2026, các giấy phép RABC đang còn hiệu lực được gia hạn đến 23 giờ 59 phút ngày 30/11/2026. Từ ngày 1/12/2026, RABC chính thức đóng cửa và người nhập cảnh Canada qua những khu vực thuộc phạm vi chương trình trước đây phải khai báo tại cửa khẩu hoặc địa điểm khai báo qua điện thoại được chỉ định. Đây là thay đổi đáng chú ý đối với những người thường xuyên qua lại các khu vực biên giới xa xôi giữa Canada và Mỹ, đặc biệt khi khoảng 90% trong số khoảng 11.000 thành viên RABC hằng năm là người Mỹ.

Gia hạn giấy phép RABC đến cuối tháng 11/2026

Ngày 10/8/2026, CBSA thông báo gia hạn thời hạn sử dụng đối với các giấy phép RABC đang còn hiệu lực. Theo cập nhật mới, giấy phép có thể tiếp tục được sử dụng đến 23 giờ 59 phút ngày 30/11/2026, thay vì hết hiệu lực vào ngày 13/9/2026 như kế hoạch trước đó.

Điều này đồng nghĩa thời điểm đóng Chương trình RABC cũng được lùi lại. Chương trình sẽ chính thức kết thúc từ ngày 1/12/2026. Đây là lần thứ ba CBSA gia hạn thời gian chuyển tiếp đối với giấy phép RABC.

Cần đặc biệt lưu ý, chính sách này chỉ áp dụng cho giấy phép RABC đang còn hiệu lực. Những giấy phép đã hết hạn không thuộc diện được gia hạn. Đồng thời, do chương trình chuẩn bị đóng cửa, CBSA hiện không còn tiếp nhận hồ sơ xin giấy phép RABC mới.

Sự điều chỉnh này tạo thêm thời gian để người đang sử dụng RABC thích nghi với phương thức khai báo mới mà Canada sẽ áp dụng từ tháng 12/2026.

RABC Canada là chương trình gì

Cơ chế nhập cảnh khu vực biên giới đặc thù

Chương trình Qua biên giới tại Khu vực Hẻo lánh được Canada triển khai từ năm 1990 và do CBSA quản lý. Mục đích của chương trình là tạo điều kiện cho những người đã được xét duyệt trước có thể nhập cảnh Canada tại một số khu vực xa xôi dọc biên giới Canada – Mỹ mà không cần trực tiếp trình diện tại cửa khẩu.

Đặc điểm địa lý của những khu vực này khiến việc bố trí cửa khẩu và nhân viên biên giới thường trực không phải lúc nào cũng thuận tiện. Vì vậy, RABC tạo ra một cơ chế đặc biệt giúp đơn giản hóa quá trình kiểm soát đối với những người đủ điều kiện.

Người sở hữu giấy phép RABC có thể nhập cảnh qua khu vực được chương trình cho phép mà không cần trực tiếp đến cửa khẩu. Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa họ được miễn hoàn toàn các nghĩa vụ biên giới. Người nhập cảnh vẫn phải khai báo hàng hóa mang vào Canada và tuân thủ yêu cầu kiểm tra của CBSA.

Ai trước đây đủ điều kiện tham gia RABC

Theo quy định của CBSA, chương trình dành cho công dân hoặc thường trú nhân của Canada và Mỹ, cũng như những người có quyền nhập cảnh Canada theo quy định của Indian Act.

Riêng công dân và thường trú nhân Mỹ vẫn phải đáp ứng các yêu cầu thông thường đối với khách nhập cảnh Canada theo Immigration and Refugee Protection Act.

Điều này cho thấy RABC về bản chất là một cơ chế hỗ trợ thông quan và khai báo biên giới, chứ không phải thị thực hoặc giấy phép cư trú tại Canada.

Nếu một người nhập cảnh để làm việc tại Canada, giấy phép RABC cũng không thể thay thế giấy phép lao động trong trường hợp pháp luật yêu cầu người đó phải có Work Permit.

Những khu vực nào đang thuộc phạm vi RABC

RABC không được áp dụng trên toàn bộ đường biên giới Canada – Mỹ. Chương trình chỉ dành cho một số khu vực hẻo lánh cụ thể.

Theo CBSA, các khu vực thuộc phạm vi chương trình gồm Northwest Angle Area; Pigeon River đến và bao gồm Lake of the Woods; bờ phía Canada của Lake Superior; hệ thống âu tàu phía trên tại Sault Ste. Marie; và Cockburn Island.

Đây là những địa bàn có điều kiện địa lý khá đặc thù, trong đó nhiều hành trình có thể được thực hiện bằng thuyền hoặc các phương tiện cá nhân khác thay vì thông qua hệ thống cửa khẩu đường bộ thông thường.

Sau khi RABC đóng cửa, các khu vực này vẫn có thể được sử dụng để nhập cảnh trong phạm vi quy định, nhưng người đi vào Canada sẽ không còn được áp dụng cơ chế miễn trình diện như trước.

Điều gì thay đổi từ ngày 1/12/2026

RABC thay thế bằng cơ chế khai báo qua điện thoại

Đây là nội dung quan trọng nhất trong thay đổi lần này.

Từ ngày 1/12/2026, tất cả người nhập cảnh Canada qua các khu vực hẻo lánh thuộc miền Bắc Ontario hoặc từ Northwest Angle vào miền Nam Manitoba phải khai báo với CBSA bằng một trong hai phương thức: trực tiếp tại cửa khẩu hoặc tại một địa điểm khai báo qua điện thoại được chỉ định.

Như vậy, điểm khác biệt lớn nằm ở nghĩa vụ khai báo cho từng lần nhập cảnh.

Trong cơ chế RABC, người đã được phê duyệt trước có thể đi qua các khu vực được chỉ định mà không phải trực tiếp trình diện tại cửa khẩu. Khi cơ chế mới có hiệu lực, người nhập cảnh phải chủ động báo cáo với CBSA.

Theo CBSA, việc chuyển sang khai báo qua điện thoại dựa trên những quy trình đã được áp dụng tại nhiều khu vực khác của Canada. Mục tiêu là tạo ra mức độ kiểm soát an ninh và yêu cầu tuân thủ nhất quán hơn đối với người nhập cảnh. Cơ chế này cũng giúp Canada tiến gần hơn với cách Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ quản lý người nhập cảnh tại những khu vực hẻo lánh.

Khai báo qua điện thoại với CBSA

Việc gọi điện khai báo không đơn thuần là thông báo rằng một người đã đi vào Canada.

Tại các địa điểm khai báo qua điện thoại được chỉ định, người nhập cảnh phải cung cấp thông tin nhận dạng, thông tin liên quan đến hành trình và trả lời các câu hỏi của nhân viên CBSA.

Tùy từng trường hợp, sau khi đánh giá thông tin, CBSA có thể yêu cầu người nhập cảnh thực hiện bước kiểm tra trực tiếp với nhân viên biên giới.

Như vậy, cơ chế khai báo qua điện thoại không làm giảm quyền kiểm tra của CBSA. Đây chỉ là cách thức để cơ quan biên giới tiếp nhận và xử lý thông tin tại những địa điểm không có nhân viên thường trực.

Điểm này đặc biệt quan trọng đối với những người thường xuyên sử dụng đường thủy hoặc phương tiện cá nhân để qua biên giới. Sau ngày 30/11/2026, việc từng có giấy phép RABC sẽ không phải là căn cứ để tiếp tục nhập cảnh theo quy trình cũ.

Canada đặt địa điểm khai báo qua điện thoại ở đâu

CBSA cho biết các địa điểm khai báo mới sẽ được bố trí tại những khu vực trước đây thuộc phạm vi của RABC.

Tuy nhiên, vị trí cụ thể của các địa điểm này vẫn đang được hoàn thiện. CBSA cho biết quá trình lựa chọn sẽ có sự tham vấn của các cộng đồng bản địa, doanh nghiệp địa phương và đối tác thực thi pháp luật.

Trước đó, CBSA đã mở một đợt tham vấn từ ngày 26/1 đến 13/2/2026 nhằm tiếp nhận ý kiến về vị trí của các điểm khai báo mới. Cơ quan này cho biết việc mở rộng mạng lưới khai báo qua điện thoại vừa nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động qua biên giới, vừa phải bảo đảm an toàn và an ninh tại biên giới Canada – Mỹ.

Vì vị trí cuối cùng của các địa điểm khai báo có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hành trình, người dự kiến đi qua những khu vực này sau ngày 30/11 nên kiểm tra hướng dẫn chính thức của CBSA trước khi khởi hành.

Không khai báo với CBSA dẫn đến hậu quả gì

Việc RABC đóng cửa không làm giảm trách nhiệm pháp lý của người nhập cảnh Canada. Ngược lại, từ ngày 1/12/2026, việc thực hiện đúng thủ tục khai báo trở thành bước đặc biệt quan trọng.

CBSA cảnh báo rằng người không khai báo khi nhập cảnh có thể phải đối mặt với các biện pháp thực thi pháp luật, từ phạt tiền, tịch thu hàng hóa hoặc phương tiện đến khả năng bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Customs Act.

Ngoài nghĩa vụ khai báo việc nhập cảnh, người đi qua biên giới còn phải chú ý đến hàng hóa mang theo. Trong cơ chế RABC hiện hành, người có giấy phép vẫn phải khai báo hàng hóa đưa vào Canada.

Đối với hàng hóa sẽ được để lại Canada hoặc có giá trị vượt quá mức miễn trừ cá nhân, người có giấy phép phải liên hệ CBSA trước khi rời Mỹ, cung cấp mô tả và giá trị hàng hóa để được hướng dẫn.

Do đó, không nên hiểu việc nhập cảnh qua một khu vực hẻo lánh là có ít nghĩa vụ hơn so với nhập cảnh tại cửa khẩu thông thường.

Khoảng 90% thành viên RABC là người Mỹ

Theo số liệu CBSA công bố, RABC trong lịch sử có khoảng 11.000 thành viên mỗi năm, trong đó khoảng 90% là người Mỹ.

Điều này lý giải vì sao thay đổi lần này chủ yếu tác động đến người Mỹ thường xuyên di chuyển qua các khu vực biên giới hẻo lánh vào Canada.

Tuy nhiên, công dân và thường trú nhân Canada đang sử dụng chương trình cũng chịu tác động. Sau ngày 30/11/2026, bất kể trước đây một người có đủ điều kiện sử dụng RABC hay không, khi nhập cảnh tại những khu vực thuộc phạm vi thay đổi, họ sẽ phải tuân thủ cơ chế khai báo mới.

Đối với khách quốc tế thông thường nhập cảnh Canada bằng đường hàng không hoặc qua các cửa khẩu đường bộ chính thức, việc đóng RABC nhìn chung không trực tiếp làm thay đổi quy trình nhập cảnh hiện hành.

Người sở hữu giấy phép RABC cần lưu ý

Giấy phép còn hiệu lực có thể tiếp tục sử dụng

Nếu đang có giấy phép RABC hợp lệ, người sở hữu có thể tiếp tục sử dụng chương trình đến 23 giờ 59 phút ngày 30/11/2026.

Trong thời gian này, người có giấy phép vẫn phải tuân thủ đầy đủ các điều kiện của RABC, bao gồm mang theo giấy phép khi qua biên giới, chỉ sử dụng giấy phép tại những khu vực được chỉ định và khai báo hàng hóa theo yêu cầu.

CBSA cũng thực hiện các đợt kiểm tra định kỳ. Nếu không mang giấy phép hoặc giấy phép đã hết hạn, người nhập cảnh phải thực hiện thủ tục thông thường tại cửa khẩu.

Không thể nộp hồ sơ RABC mới

Một điểm cần đặc biệt lưu ý là CBSA đã ngừng nhận đơn xin RABC mới.

Vì vậy, người chưa có giấy phép không nên dựa vào các hướng dẫn nộp đơn cũ trên Internet để chuẩn bị hồ sơ với kỳ vọng tiếp tục tham gia chương trình.

Việc CBSA ngừng nhận đơn cũng cho thấy quyết định đóng RABC đã bước vào giai đoạn thực hiện, thay vì chỉ dừng ở mức đề xuất.

Vì sao Canada đóng RABC

Theo CBSA, cơ quan này thường xuyên đánh giá lại chương trình và hoạt động để bảo đảm hệ thống biên giới vừa hiệu quả vừa đủ khả năng bảo vệ an ninh.

Việc thay thế RABC bằng khai báo qua điện thoại được xem là một phần trong định hướng tăng cường tính toàn vẹn của biên giới. Thay vì một nhóm người được phê duyệt trước có thể qua biên giới mà không trình diện tại cửa khẩu, cơ chế mới yêu cầu người nhập cảnh thực hiện khai báo mỗi lần đi vào Canada.

CBSA cho rằng cách tiếp cận này giúp duy trì một mức độ kiểm soát và yêu cầu tuân thủ nhất quán hơn, kể cả tại những địa điểm mà cơ quan không duy trì lực lượng thường trực.

Đây vì vậy không phải là việc Canada đóng các tuyến biên giới hẻo lánh. Thay đổi nằm ở cách người nhập cảnh được kiểm tra và khai báo.

Người chuẩn bị nhập cảnh Canada cần làm gì

Đối với phần lớn người Việt Nam đến Canada bằng đường hàng không, thay đổi RABC không trực tiếp tác động đến quy trình nhập cảnh. Tuy nhiên, chính sách mới vẫn cho thấy Canada đang tiếp tục điều chỉnh cách quản lý biên giới và tăng yêu cầu tuân thủ đối với từng nhóm người nhập cảnh.

Nếu hành trình có liên quan đến biên giới Canada – Mỹ, đặc biệt là những tuyến đường thủy hoặc khu vực hẻo lánh thuộc miền Bắc Ontario và Northwest Angle, người đi Canada nên kiểm tra trước địa điểm khai báo, giấy tờ nhận dạng, tình trạng nhập cảnh và nghĩa vụ khai báo hàng hóa.

Đối với những trường hợp đến Canada để làm việc, học tập hoặc thực hiện kế hoạch định cư dài hạn, cần đánh giá riêng điều kiện của giấy phép lao động, giấy phép học tập, thị thực hoặc tình trạng thường trú. RABC và cơ chế khai báo qua điện thoại không thay thế những yêu cầu này.

Kết luận

Việc Canada gia hạn giấy phép RABC đến 30/11/2026 tạo thêm thời gian chuyển tiếp cho hàng nghìn người đang sử dụng chương trình, nhưng không thay đổi quyết định đóng RABC.

Từ ngày 1/12/2026, người nhập cảnh Canada qua các khu vực hẻo lánh trước đây thuộc RABC phải khai báo tại cửa khẩu hoặc địa điểm khai báo qua điện thoại được CBSA chỉ định. Trong quá trình này, người nhập cảnh phải cung cấp thông tin nhận dạng, thông tin chuyến đi và trả lời câu hỏi của CBSA; một số trường hợp có thể được yêu cầu kiểm tra trực tiếp.

Đối với người đang có giấy phép RABC, điều quan trọng là theo dõi thời hạn chuyển tiếp và hướng dẫn về các địa điểm khai báo mới. Đối với người có kế hoạch đến Canada với mục đích du lịch, làm việc hoặc định cư, cần xác định chính xác loại giấy tờ và điều kiện nhập cảnh áp dụng cho trường hợp của mình, thay vì xem RABC như một loại thị thực hoặc giấy phép cư trú.

CENIMMI khuyến nghị người có kế hoạch đến Canada thường xuyên cập nhật chính sách từ CBSA và IRCC trước thời điểm khởi hành. Với các trường hợp liên quan đến giấy phép lao động, thường trú nhân hoặc lộ trình định cư Canada, việc thẩm định hồ sơ dựa trên điều kiện cá nhân và quy định hiện hành sẽ giúp xác định phương án phù hợp, đồng thời hạn chế những rủi ro phát sinh trong quá trình chuẩn bị và nhập cảnh.

Câu hỏi thường gặp

1. RABC Canada là gì?

   RABC là viết tắt của Remote Area Border Crossing, một chương trình do Cơ quan Dịch vụ Biên giới Canada (CBSA) triển khai từ năm 1990. Chương trình cho phép những người đã được phê duyệt trước nhập cảnh Canada qua một số khu vực biên giới hẻo lánh mà không cần trực tiếp trình diện tại cửa khẩu. Người tham gia vẫn phải đáp ứng các điều kiện nhập cảnh và khai báo hàng hóa theo quy định.

2. Giấy phép RABC được gia hạn đến khi nào?

   Theo cập nhật của CBSA, các giấy phép RABC đang còn hiệu lực được gia hạn đến hết ngày 30/11/2026. Chương trình sẽ chính thức kết thúc từ ngày 1/12/2026.

3. Giấy phép RABC đã hết hạn có được gia hạn không?

   Không. Việc gia hạn chỉ áp dụng đối với những giấy phép RABC còn hiệu lực thuộc diện được CBSA gia hạn. Những giấy phép đã hết hạn không đủ điều kiện hưởng chính sách này.

4. Hiện nay có thể nộp hồ sơ xin giấy phép RABC mới không?

   Không. Do RABC chuẩn bị kết thúc, CBSA không còn tiếp nhận đơn xin giấy phép mới. Người thường xuyên di chuyển qua những khu vực trước đây thuộc RABC cần chuẩn bị thực hiện cơ chế khai báo mới từ ngày 1/12/2026.