Dữ liệu mới của Bộ Di trú, Người tị nạn và Quốc tịch Canada (IRCC) cho thấy lượng người mới đến Canada theo diện học tập và lao động giảm mạnh trong năm 2026. Từ tháng 1 đến tháng 8, Canada ghi nhận ít hơn 326.900 lượt người mới đến so với cùng kỳ năm 2024, tương đương mức giảm 63%.

Tuy nhiên, số người đang có giấy phép lao động tại Canada vẫn tăng. Đến ngày 31/8/2026, có 1.550.215 người chỉ giữ giấy phép lao động, cao hơn khoảng 8% so với tháng 8/2024. Hai số liệu này không mâu thuẫn: lượng người mới được cấp giấy phép trong một giai đoạn khác với tổng số người đang có giấy phép còn hiệu lực tại một thời điểm.

Bản cập nhật ngày 20/10 còn cho thấy Canada đã tiếp nhận 216.600 thường trú nhân mới theo Kế hoạch Mức độ Nhập cư trong tám tháng đầu năm. Trong khi đó, số đơn xin tị nạn giảm 68% so với cùng kỳ năm 2024 và gần 218.000 người được trao quốc tịch Canada. Các số liệu phản ánh nhiều phần khác nhau của hệ thống, vì vậy cần phân biệt lượng người mới đến, số người đang cư trú theo giấy phép, hồ sơ đã xử lý và số người được cấp thường trú.

Diện học tập và lao động giảm 63%

Từ tháng 1 đến hết tháng 8/2026, tổng số người mới đến thuộc hai nhóm du học sinh và lao động tạm thời giảm 326.900 người so với cùng kỳ năm 2024. IRCC ghi nhận mức giảm 71% ở nhóm du học sinh và 57% ở nhóm lao động tạm thời.

Theo cách tính của IRCC, số liệu “người mới đến” trong nhóm này được xác định dựa trên số người được cấp giấy phép học tập hoặc lao động trong tháng. Số liệu không bao gồm gia hạn giấy phép; nhóm lao động còn có một số ngoại lệ, như lao động nông nghiệp và một số người làm việc ngắn hạn theo chương trình Lao động Nước ngoài Tạm thời. Vì vậy, đây là chỉ số về giấy phép mới được cấp theo phương pháp thống kê của IRCC, không phải tổng số người qua biên giới trong mọi diện nhập cư.

Du học sinh: 65.240 người trong tám tháng

Mục tiêu tiếp nhận du học sinh mới của Canada trong năm 2026 là 155.000 người. Từ tháng 1 đến tháng 8, IRCC ghi nhận 65.240 người, tương đương khoảng 42% mục tiêu năm. Riêng tháng 8 có 37.090 người mới đến, phù hợp với mức tăng theo mùa trước khi năm học mùa thu bắt đầu.

Số người đang có giấy phép du học tại Canada là 602.115 vào cuối tháng 8. Con số này giảm từ 1.019.545 vào tháng 8/2024 và thấp hơn mức đỉnh 1.032.950 vào tháng 6/2024. So sánh cùng tháng giữa các năm cho thấy lượng người giữ giấy phép du học đã giảm khoảng 41% trong hai năm, thay vì chỉ dao động theo mùa.

IRCC cho biết mức giảm diễn ra trong bối cảnh Canada áp dụng hạn mức giấy phép du học, tăng cường xác minh thư chấp nhận nhập học và nâng yêu cầu chứng minh tài chính. Một số sinh viên bậc thạc sĩ, tiến sĩ tại cơ sở công lập đủ điều kiện được miễn thư xác nhận của tỉnh bang hoặc vùng lãnh thổ (PAL/TAL). Việc miễn này chỉ áp dụng cho nhóm đáp ứng tiêu chí tương ứng, không phải mọi sinh viên sau đại học.

Lao động tạm thời: đạt 57% mục tiêu năm

Mục tiêu người lao động mới đến Canada năm 2026 là 230.000. Tính đến hết tháng 8, có 130.095 người được ghi nhận, tương đương khoảng 57% mục tiêu. Riêng tháng 8 có 16.850 người mới đến theo cách thống kê của IRCC.

IRCC liên hệ mức giảm với một số thay đổi chính sách, gồm giới hạn tuyển dụng lao động lương thấp trong Chương trình Lao động Nước ngoài Tạm thời (TFWP), ngừng xử lý một số hồ sơ tuyển dụng lương thấp tại khu vực đô thị có tỷ lệ thất nghiệp từ 6% trở lên, siết điều kiện cấp giấy phép lao động cho vợ hoặc chồng của một số du học sinh và lao động tạm thời, đồng thời điều chỉnh điều kiện của Giấy phép Làm việc Sau Tốt nghiệp (PGWP).

Các quy định này áp dụng theo điều kiện và ngoại lệ cụ thể. Chẳng hạn, giới hạn tuyển dụng lao động lương thấp có thể khác nhau theo ngành nghề; không nên hiểu rằng mọi doanh nghiệp hoặc mọi vị trí đều chịu cùng một mức giới hạn.

Vì sao số người giữ giấy phép lao động tăng?

Dù lượng lao động mới đến giảm 57% trong giai đoạn tháng 1–8/2026 so với cùng kỳ năm 2024, tổng số người chỉ giữ giấy phép lao động vẫn tăng từ khoảng 1.432.100 vào tháng 8/2024 lên 1.550.215 vào tháng 8/2026, tăng khoảng 8,2%.

Thời điểm	Người chỉ giữ giấy phép lao động
Tháng 8/2024	1.432.100
Tháng 8/2025	1.489.370
Tháng 8/2026	1.550.215

Lượng người mới đến là dòng người được cấp giấy phép mới trong một khoảng thời gian. Ngược lại, số người đang giữ giấy phép là quy mô tồn tại ở một ngày cụ thể, bao gồm cả người đã đến từ những năm trước và vẫn còn giấy phép hợp lệ.

Vì vậy, số người đang giữ giấy phép lao động có thể tiếp tục tăng dù lượng giấy phép mới giảm. Một số nguyên nhân có thể gồm người lao động tiếp tục ở lại theo giấy phép hiện có, được gia hạn hoặc chưa rời Canada. Ngoài ra, một phần người có tình trạng tạm trú chuyển sang thường trú. Các yếu tố này diễn ra ở những thời điểm khác nhau nên tác động không xuất hiện ngay trong số liệu tháng.

Con số 1.550.215 chỉ tính những người chỉ có giấy phép lao động; người đồng thời giữ giấy phép học tập được xếp vào nhóm người giữ giấy phép du học trong thống kê này. Số liệu cũng không bao gồm người xin tị nạn, người được bảo vệ và một số nhóm liên quan, dù họ có thể có giấy phép học tập hoặc lao động.

Số đơn xin tị nạn giảm 68% so với năm 2024

Trong tám tháng đầu năm 2026, số người nộp đơn xin tị nạn giảm 68% so với cùng kỳ năm 2024. Riêng tổng số đơn được nộp tại các cửa khẩu chính thức giảm từ khoảng 44.000 xuống còn 9.640.

Trong đó, số đơn tại sân bay giảm từ 33.445 xuống 4.735; tại biên giới đường bộ giảm từ 10.540 xuống 4.895. Số đơn xin tị nạn của những người đang giữ thị thực tạm trú cũng giảm 73% trong tháng 8: còn 1.990 trường hợp, so với 7.405 vào tháng 8/2024.

Ontario và Quebec vẫn là hai tỉnh có số lượng hồ sơ lớn. Ontario ghi nhận 2.190 đơn trong tháng 8/2026, giảm so với 7.140 cùng tháng năm 2024. Quebec ghi nhận 1.455 đơn, giảm từ 3.690. Đây là số đơn theo nơi nộp, không cho biết người xin tị nạn hiện đang sinh sống ở tỉnh bang nào.

IRCC nêu một số biện pháp được triển khai trong thời gian qua, gồm yêu cầu thị thực một phần đối với công dân Mexico, Nghị định thư bổ sung cho Hiệp định Nước thứ ba An toàn, tăng cường thẩm tra hồ sơ thị thực tạm trú và Đạo luật Tăng cường Hệ thống Nhập cư và Biên giới Canada (Bill C-12), có hiệu lực từ ngày 26/3/2026. IRCC cũng ghi nhận số đơn từ người vượt biên giữa các cửa khẩu giảm từ mức trung bình 165 đơn mỗi ngày vào tháng 3/2023 xuống còn 13 đơn mỗi ngày.

IRCC xử lý hơn 2 triệu hồ sơ tạm trú

Từ ngày 1/1 đến 31/8/2026, IRCC hoàn tất 2.076.745 hồ sơ tạm trú mới. Đến cuối kỳ thống kê, còn 365.425 hồ sơ chưa được quyết định. Các số liệu này bao gồm hồ sơ du học, lao động và thị thực thăm thân, nhưng không tính đơn gia hạn.

Loại hồ sơ	Đã hoàn tất từ tháng 1–8	Chưa hoàn tất
Giấy phép du học	150.62	28.44
Giấy phép lao động	190.995	25.995
Thị thực thăm thân, du lịch	1.735.130	310.99
Tổng cộng	2.076.745	365.425

IRCC cho biết một số hồ sơ thuộc Chiến lược Thu hút Nhân tài Quốc tế, bao gồm đơn xin giấy phép du học bậc tiến sĩ, được xử lý trong hai tuần. Chương trình Chiến lược Kỹ năng Toàn cầu hỗ trợ xử lý nhanh cho một số chủ lao động và lao động có kỹ năng. Ngoài ra, có cơ chế xử lý giấy phép lao động trong 14 ngày cho tối đa 5.000 bác sĩ có giấy đề cử tỉnh bang và lời mời làm việc.

Đây là các cơ chế áp dụng cho đối tượng cụ thể, không phải cam kết thời gian xử lý nhanh cho mọi hồ sơ du học hay lao động.

216.600 thường trú nhân trong tám tháng

Mục tiêu thường trú nhân của Canada trong năm 2026 là 380.000 người. Tính đến ngày 31/8, có 216.600 người được tiếp nhận theo Kế hoạch Mức độ Nhập cư, tương đương 57% mục tiêu năm.

Nhóm thường trú	Mục tiêu năm 2026	Đã tiếp nhận tháng 1–8	Tỷ lệ mục tiêu
Kinh tế	239.8	127.1	53%
Gia đình	84	59.1	70%
Người tị nạn và người được bảo vệ	49.3	25.5	52%
Nhân đạo và nhóm khác	6.9	4.9	71%
Tổng cộng	380	216.6	57%

Tám tháng đầu năm ghi nhận trung bình khoảng 27.075 thường trú nhân mỗi tháng. Để đạt 380.000 vào cuối năm, Canada cần tiếp nhận thêm 163.400 người trong bốn tháng còn lại, tương đương khoảng 40.850 người mỗi tháng. Đây là mức cao hơn khoảng 51% so với bình quân tám tháng đầu năm.

Phép tính này là mốc tham khảo, không phải dự báo chắc chắn rằng Canada sẽ hụt chỉ tiêu. Số người được tiếp nhận có thể thay đổi đáng kể giữa các tháng; chính IRCC lưu ý nhịp tiếp nhận thường trú nhân có thể khác nhau tùy chương trình và thời điểm hoàn tất hồ sơ.

Hai sáng kiến một lần được tính ngoài chỉ tiêu 380.000

Ngoài kế hoạch thường trú thông thường, Canada đang triển khai hai sáng kiến một lần trong năm 2026–2027. Các trường hợp được tiếp nhận theo hai sáng kiến này không tính vào mục tiêu 380.000 người của Kế hoạch Mức độ Nhập cư.

Đến hết tháng 8, sáng kiến dành cho người lao động đang ở Canada đã tiếp nhận 15.100 người thường trú, đạt khoảng 75% mục tiêu 20.000 người cho năm 2026. Sáng kiến dành cho người được bảo vệ và người phụ thuộc đủ điều kiện đã tiếp nhận 31.300 người, đạt khoảng 68% mục tiêu 46.000 người trong năm.

Như vậy, hai sáng kiến này đã tiếp nhận tổng cộng 46.400 người trong tám tháng đầu năm, bên cạnh 216.600 người thuộc kế hoạch thông thường. Tuy nhiên, người đang giữ giấy phép lao động không tự động đủ điều kiện tham gia sáng kiến dành cho lao động. Chương trình tập trung vào một số người đã nộp hồ sơ thường trú qua các diện được chỉ định và đã sống tại cộng đồng nhỏ ở Canada ít nhất hai năm.

Cư dân tạm thời chiếm tỷ trọng thường trú nhân ngày càng lớn

Trong tám tháng đầu năm, 58% thường trú nhân mới từng là cư dân tạm thời tại Canada, tăng từ 48% trong năm 2025 và 44% trong năm 2024. Điều này cho thấy ngày càng nhiều người đã học tập hoặc làm việc tại Canada chuyển sang thường trú thông qua các chương trình kinh tế, bao gồm Express Entry và Chương trình Đề cử Tỉnh bang.

Sự chuyển đổi này cũng là một yếu tố tác động đến quy mô cư dân tạm thời. Một số người rời khỏi nhóm có giấy phép tạm trú khi được cấp thường trú nhân, dù tổng số người chỉ có giấy phép lao động vẫn cao hơn tháng 8/2024.

Tốc độ xử lý Express Entry, đoàn tụ gia đình và hồ sơ bảo vệ

Trong giai đoạn tháng 9/2025 đến tháng 8/2026, khoảng 76% ứng viên thuộc Chương trình Lao động Tay nghề Liên bang và Lớp Kinh nghiệm Canada nhận được quyết định trong chuẩn dịch vụ sáu tháng; khoảng một nửa có kết quả trong năm tháng hoặc ít hơn.

Trong khi đó, các hồ sơ bảo lãnh vợ/chồng, bạn đời và con dự định sinh sống ngoài Quebec được xử lý trung bình khoảng 15 tháng trong cùng giai đoạn. Cuối tháng 8, còn 167.170 hồ sơ đoàn tụ gia đình chưa hoàn tất; 58% đang được xử lý và 42% chờ suất theo chỉ tiêu hằng năm. Nhu cầu chương trình cha mẹ và ông bà tiếp tục vượt số chỗ có sẵn, ảnh hưởng đến thời gian chờ.

Ở nhóm hồ sơ thường trú diện bảo vệ, còn 291.615 hồ sơ chưa hoàn tất; 57% đang được xử lý và 43% chờ khả năng tiếp nhận theo chỉ tiêu. Nhóm này gồm người được bảo vệ tại Canada, người tị nạn do chính phủ hỗ trợ, người tị nạn được tư nhân bảo trợ và một số hồ sơ nhân đạo.

Gần 218.000 người được trao quốc tịch Canada

Từ tháng 1 đến tháng 8/2026, IRCC trao quốc tịch cho 217.960 người. Đến cuối tháng 8, còn 327.125 hồ sơ xin nhập quốc tịch chưa hoàn tất.

Với hồ sơ chứng minh quốc tịch, IRCC đã cấp 38.355 giấy chứng nhận và còn 135.965 hồ sơ trong hàng chờ. Tổng cộng, hai nhóm hồ sơ quốc tịch còn 463.090 hồ sơ chưa hoàn tất.

Nếu chia tổng số hồ sơ đã hoàn tất trong hai nhóm cho tám tháng, tốc độ trung bình là khoảng 32.040 hồ sơ mỗi tháng. Tuy nhiên, không thể dùng phép chia này để khẳng định hàng chờ sẽ được giải quyết hết trong khoảng 14 tháng, vì IRCC tiếp tục nhận đơn mới và lượng hồ sơ tồn có thể tăng hoặc giảm theo thời gian.

IRCC đã mở quy trình nộp trực tuyến cho hồ sơ xin nhập quốc tịch, xin giấy chứng nhận quốc tịch và tra cứu hồ sơ quốc tịch; đồng thời cung cấp công cụ theo dõi trực tuyến và mở rộng việc cấp chứng nhận quốc tịch điện tử.

Câu hỏi thường gặp

1. Canada có đạt mục tiêu 380.000 thường trú nhân trong năm 2026 không?

   Tính đến hết tháng 8, Canada đã tiếp nhận 216.600 người theo kế hoạch, tương đương 57% mục tiêu. Để đạt 380.000, cần tiếp nhận thêm 163.400 người trong bốn tháng cuối năm. Số liệu hiện tại chưa đủ để khẳng định Canada sẽ đạt hay hụt mục tiêu.

2. Vì sao người mới đến giảm nhưng số người giữ giấy phép lao động tăng?

   Lượng người mới đến đo số giấy phép mới được cấp trong một giai đoạn; số người giữ giấy phép đo quy mô người đang có giấy phép tại một thời điểm. Người đến từ các năm trước vẫn có thể đang ở Canada, được gia hạn hoặc chưa rời đi, nên hai chỉ số có thể biến động theo hướng khác nhau.

3. Có bao nhiêu du học sinh đang giữ giấy phép học tập tại Canada?

   IRCC ghi nhận 602.115 người có giấy phép học tập tại Canada vào ngày 31/8/2026. Con số này giảm khoảng 41% so với tháng 8/2024.

4. Số hồ sơ xin tị nạn giảm có đồng nghĩa người xin tị nạn không còn được tiếp nhận?

   Không. Số liệu cho thấy lượng đơn được nộp giảm; nó không cho biết kết quả xét duyệt của từng hồ sơ. Mỗi yêu cầu bảo vệ vẫn được xem xét theo quy trình và tiêu chí áp dụng.

5. Người có giấy phép lao động có tự động được chuyển sang thường trú theo sáng kiến của Canada không?

   Không. Sáng kiến dành cho một số lao động đã nộp hồ sơ thường trú qua các chương trình được chỉ định và đáp ứng điều kiện cư trú tại cộng đồng nhỏ. Chỉ có giấy phép lao động không đồng nghĩa đủ điều kiện tham gia.

Kết luận

Dữ liệu IRCC đến ngày 31/8/2026 cho thấy Canada đang giảm đáng kể lượng người mới đến theo diện học tập và lao động, trong khi quy mô người chỉ giữ giấy phép lao động vẫn tăng so với năm 2024. Cùng kỳ, nước này tiếp nhận 216.600 thường trú nhân theo kế hoạch, giảm mạnh số đơn xin tị nạn và tiếp tục trao quốc tịch cho hàng trăm nghìn người.

Để đọc đúng xu hướng, cần phân biệt số giấy phép mới được cấp với số người đang có giấy phép, cũng như thường trú nhân theo kế hoạch với những người được tiếp nhận qua sáng kiến một lần. Với từng cá nhân, điều kiện chương trình và tình trạng hồ sơ cụ thể vẫn quan trọng hơn số liệu tổng hợp toàn quốc.