Ngày 13/03/2026, Immigration, Refugees and Citizenship Canada chính thức công bố Departmental Plan 2026–2027, tài liệu định hướng toàn diện cho chính sách nhập cư Canada trong ba năm tới. Đây không chỉ là một báo cáo hành chính thường niên, mà còn phản ánh rõ ràng sự điều chỉnh chiến lược của chính phủ liên bang trong bối cảnh áp lực dân số, nhà ở và thị trường lao động đang gia tăng.

Khác với giai đoạn trước, khi Canada liên tục mở rộng quy mô nhập cư để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, kế hoạch lần này cho thấy một định hướng mới: duy trì nhập cư ở mức ổn định nhưng kiểm soát chặt chẽ hơn về chất lượng và cơ cấu. Chính phủ không còn theo đuổi mục tiêu tăng số lượng bằng mọi giá, mà chuyển sang tối ưu hiệu quả kinh tế – xã hội của từng nhóm nhập cư.

Trong phần mở đầu, Bộ trưởng Di trú Lena Metlege Diab nhấn mạnh rằng Canada đang hướng đến một hệ thống nhập cư “có mục tiêu, cân bằng và bền vững”, trong đó mỗi quyết định tuyển chọn đều gắn chặt với nhu cầu thực tế của nền kinh tế và khả năng hấp thụ của xã hội.

Bốn Trụ Cột Chiến Lược

Kế hoạch của IRCC xác định bốn trụ cột chiến lược đóng vai trò nền tảng cho toàn bộ hệ thống nhập cư trong giai đoạn 2026–2029. Đây không chỉ là các định hướng lý thuyết mà sẽ trực tiếp ảnh hưởng đến cách Canada lựa chọn, tiếp nhận và quản lý người nhập cư.

• Trụ cột đầu tiên là quản lý nhập cư bền vững. Canada đặt mục tiêu kiểm soát quy mô nhập cư ở mức phù hợp với năng lực hạ tầng, đặc biệt là nhà ở, y tế và giáo dục. Theo đó, tỷ lệ thường trú nhân mới sẽ được duy trì dưới 1% dân số, trong khi cư trú tạm thời sẽ giảm xuống dưới 5% tổng dân số vào năm 2027.
• Trụ cột thứ hai tập trung vào hiện đại hóa hệ thống xử lý hồ sơ. IRCC đang triển khai một hệ sinh thái công nghệ mới bao gồm tài khoản trực tuyến thống nhất, nền tảng quản lý hồ sơ hiện đại và hệ thống dữ liệu tích hợp. Mục tiêu là rút ngắn thời gian xử lý và tăng tính minh bạch trong toàn bộ quy trình.
• Trụ cột thứ ba là tăng cường tính toàn vẹn và an ninh của hệ thống nhập cư. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh số lượng hồ sơ tăng mạnh trong những năm gần đây. IRCC sẽ đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo để phát hiện gian lận, đồng thời cải thiện quy trình xét duyệt tị nạn để đảm bảo nhanh chóng nhưng vẫn công bằng.
• Trụ cột cuối cùng liên quan đến tối ưu hóa chi phí và nguồn lực. Chính phủ yêu cầu IRCC giảm chi tiêu, tinh giản bộ máy và tăng hiệu quả vận hành thông qua công nghệ thay vì mở rộng nhân sự như trước đây.

Mục Tiêu 380.000 Thường Trú Nhân

Một trong những điểm quan trọng nhất của kế hoạch là việc giữ nguyên mục tiêu 380.000 thường trú nhân mỗi năm trong giai đoạn 2026–2028. So với giai đoạn trước, đây là một sự điều chỉnh đáng kể khi Canada từng đặt mục tiêu lên tới 500.000 người/năm.

Tuy nhiên, cần hiểu rằng việc “giữ nguyên” không đồng nghĩa với việc giảm cơ hội. Thay vào đó, chính phủ đang tái cấu trúc lại chất lượng và cơ cấu nhập cư.

Nhóm nhập cư kinh tế tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn nhất, dự kiến tăng lên 64% vào năm 2027–2028. Điều này cho thấy Canada vẫn ưu tiên thu hút lao động có kỹ năng cao, đặc biệt trong các lĩnh vực đang thiếu hụt như y tế, công nghệ và kỹ thuật.

Ngược lại, nhóm bảo lãnh gia đình và tị nạn vẫn được duy trì nhưng không mở rộng đáng kể, nhằm đảm bảo cân bằng giữa mục tiêu nhân đạo và năng lực hệ thống.

Giảm Mạnh Cư Trú Tạm Thời

Nếu có một thay đổi mang tính bước ngoặt trong kế hoạch lần này, đó chính là việc cắt giảm mạnh số lượng cư trú tạm thời.

Cụ thể, số lượng người nhập cảnh theo diện tạm thời sẽ giảm từ 673.650 năm 2025 xuống còn 385.000 năm 2026, tương đương mức giảm 43%. Đây là một trong những mức điều chỉnh mạnh nhất trong lịch sử chính sách nhập cư Canada.

Quyết định này xuất phát từ thực tế rằng số lượng cư trú tạm thời đã tăng quá nhanh trong những năm gần đây, gây áp lực lớn lên thị trường nhà ở, giao thông và các dịch vụ công.

Việc giảm số lượng sinh viên quốc tế và lao động nước ngoài không chỉ giúp giảm áp lực hạ tầng mà còn buộc hệ thống nhập cư phải tập trung hơn vào chất lượng thay vì số lượng.

Lao Động Tạm Thời Chuyển Sang PR

Song song với việc giảm cư trú tạm thời, chính phủ Canada cũng triển khai một giải pháp cân bằng: tạo cơ hội chuyển đổi sang thường trú nhân cho những người đã ở trong hệ thống.

Kế hoạch xác nhận rằng tối đa 33.000 lao động tạm thời sẽ được chuyển sang thường trú nhân trong giai đoạn 2026–2027. Đây là nhóm đã có kinh nghiệm làm việc tại Canada, đóng thuế và có khả năng hội nhập cao.

Chính sách này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh có tới 1,9 triệu cư trú tạm thời có nguy cơ hết hạn giấy phép trong năm 2026. Nếu không có lộ trình chuyển đổi hợp lý, hệ thống nhập cư có thể đối mặt với rủi ro mất nguồn lao động và phát sinh các vấn đề về tình trạng cư trú.

Ưu Tiên Nhóm Ngành Cụ Thể

Kế hoạch của IRCC khẳng định sẽ tiếp tục duy trì cơ chế lựa chọn theo nhóm ngành trong hệ thống Express Entry.

Điều này đồng nghĩa với việc điểm CRS không còn là yếu tố duy nhất quyết định cơ hội nhận thư mời. Thay vào đó, ứng viên thuộc các ngành ưu tiên như y tế, công nghệ, kỹ thuật, nông nghiệp hoặc có khả năng tiếng Pháp sẽ có lợi thế lớn hơn.

Ngoài ra, IRCC cũng đang xem xét điều chỉnh hệ thống tính điểm để tăng giá trị của kinh nghiệm làm việc tại Canada và các công việc có mức lương cao, qua đó đảm bảo người được chọn phù hợp hơn với nhu cầu thực tế của thị trường lao động.

Vai Trò Của Provincial Nominee Program

Một điểm đáng chú ý khác là sự gia tăng mạnh mẽ vai trò của Provincial Nominee Program.

Chỉ tiêu đề cử tỉnh bang năm 2026 dự kiến đạt 91.500 suất, tăng mạnh so với năm trước. Điều này cho thấy chính phủ liên bang đang tiếp tục phân quyền cho các tỉnh bang trong việc lựa chọn người nhập cư phù hợp với nhu cầu địa phương.

Các chương trình khu vực như Atlantic Immigration Program hay các chương trình nông thôn cũng sẽ tiếp tục được mở rộng nhằm giải quyết tình trạng thiếu hụt lao động ngoài các thành phố lớn.

Kết Luận

Kế hoạch Departmental Plan 2026–2027 cho thấy Canada đang bước vào một giai đoạn mới trong chính sách nhập cư. Thay vì tập trung vào tăng trưởng nhanh, chính phủ đang hướng tới một hệ thống nhập cư cân bằng, có kiểm soát và phù hợp với năng lực phát triển dài hạn của đất nước.

Sự kết hợp giữa việc giữ ổn định số lượng thường trú nhân, giảm cư trú tạm thời và tăng cường lựa chọn theo nhu cầu thị trường lao động cho thấy Canada đang ưu tiên chất lượng hơn số lượng.

Đối với những người đang có kế hoạch định cư, điều này đồng nghĩa với việc cần định hướng hồ sơ rõ ràng hơn, tập trung vào ngành nghề và kỹ năng phù hợp với nhu cầu của Canada, thay vì chỉ dựa vào điểm số như trước đây.

Câu Hỏi Thường Gặp

Canada có giảm chỉ tiêu nhập cư không?

Không. Canada vẫn giữ mức 380.000 thường trú nhân mỗi năm, nhưng điều chỉnh lại cơ cấu và cách lựa chọn.

Vì sao Canada giảm mạnh cư trú tạm thời?

Để giảm áp lực lên nhà ở, hạ tầng và dịch vụ xã hội, đồng thời kiểm soát tốt hơn tốc độ tăng dân số.

33.000 lao động chuyển sang PR có áp dụng cho tất cả không?

Không. Chương trình này nhắm tới lao động đã làm việc lâu dài tại Canada và đáp ứng điều kiện cụ thể, không áp dụng đại trà.

Express Entry có dễ hơn không trong giai đoạn tới?

Không hẳn dễ hơn, nhưng sẽ tập trung vào ngành nghề ưu tiên thay vì chỉ dựa vào điểm CRS.

PNP có trở thành con đường chính để định cư không?

PNP đang ngày càng quan trọng và có thể trở thành một trong những con đường chính, đặc biệt với ứng viên không đạt điểm CRS cao.